دسته‌ها
استراتژیک سیاسی مطالب برگزیده مقالات میان رشته ای

بررسی نظریات ژئوپلیتیک در صد سال اخیر

«ژئوپلیتیک» یا «جغرافیای سیاسی» علمی است که مسلماً در نسبت با دیگر رشته‌های عمومی مثل فیزیک، ریاضیات و … شناخته شده نیست اما هر کس به آن وارد شده و مطالعه‌ای داشته اذعان نموده که از حیث کنترل قدرت و حفظ بقای تمدنی بسیار حائز اهمیت است. در ژئوپلیتیک، نگاه اولیه و اصلی به علم جغرافیا است اما از این منظر برجسته می‌شود که از جغرافیا برای اهداف سیاسی، نظامی و روابط یا منازعات بین قدرت‌های جهانی استفاده می‌کند.

از طرف دیگر علم ژئوپلیتیک، پایه علمی دیگر به نام «ژئو استراتژی» یا «جغرافیای استراتژیک» است که بیشتر کاربرد آن در امور نظامی است اما در زمینه حکومت‌داری نیز کاربرد وسیعی دارد.

اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی زمانی بارزتر می‌شود که بدانیم جنگ جهانی اول و دوم بر حسب نظریات تولید شده در این دو علم بوده است! لذا در این مقاله قصد داریم تاریخچه یکصد ساله اخیر ژئوپلیتیک را بررسی نماییم.

       * هالفورد مکیندر

هالفورد مکیندر، ژئوپلیتیسین برجسته غرب (۱۸۶۱ – ۱۹۴۷) یک جغرافی‌دان انگلیسی بود که استفاده ار جغرافی را در علوم قدرت و حکومت و نظامی رایج نمود. او بعنوان دانشیار جغرافی در آکسفورد منصوب شد و در ادامه، در سال ۱۸۹۹ دانشکده جغرافی آکسفورد را تأسیس نمود.

یک قرن پیش، هالفورد مکیندر با انتشار مقاله‌ای با عنوان «محور جغرافیای تاریخ» نگرانی اصلی سیاست دفاعی غرب را از اینکه گستره خشکی اوراسیا تحت کنترل یک قدرت قرار بگیرد و در چنین وضعیتی به اعمال استیلای جهانی دست بزند بازگو کرد.  مقاله وی که به مقاله «محور» شهرت دارد در سال ۱۹۰۵ منتشر شد که طی آن تاریخ را صحنه نزاعی دائمی بین قدرت‌های بری منطقه اوراسیا معرفی نمود. وی شاه کلید پیروزی در نبردهای بری جهانی را، در اختیار داشتن تمامی منطقه آسیای میانه بصورت یکپارچه می‌دانست و مدعی بود از طریق تسلط بر این منطقه و سپس بر اوراسیا، می‌توان همه جهان را تحت سلطه در اورد.

پس از پایان جنگ جهانی اول در ۱۹۱۸ میلادی، وی در کتابی با عنوان «عقاید دموکراتیک و واقعیت» حوزه منطقه «محور» را تا «دریای سیاه» و «بالتیک» گسترش داد و آن را هارتلند (Heartland) به معنی «قلب خشکی» نام گذاشت.

جملات بسیار مهم مکیندر در هارتلند به این شرح بود:

۱- هر کس بر اروپای شرقی مسلط شود، بر هارتلند حکمرانی خواهد کرد.

۲- هر کس بر هارتلند مسلط شود، بر جزیره جهانی (اوراسیا) حکمرانی خواهد کرد.

۳- هر کس بر جزیره جهانی حکمرانی کند، بر جهان حکومت خواهد کرد.

 * هاوس هوفر

این نظریات مکیندر تا حدی قوی ارائه شده بود که «هاوس هوفر» ژئوپلیتیسین آلمانی و رئیس مؤسسه تحقیقات ژئوپلیتیکی مونیخ، خواستار بازنگری در معاهده ورسای به نفع آلمان شد و به دولت آلمان گفت که باید بتواند تمامی مناطق آلمانی زبان را تحت قدرت خود بگیرد و دامنه قدرتش را تا اروپای میانه پیش ببرد و سپس توسعه ماوراء البحار را برای تملک فرانسه و انگلیس در پیش گیرد و اینجا بود که رایش سوم آلمان یعنی آدولف هیتلر، حرکت جهانی خود را که به وقوع جنگ جهانی دوم انجامید، آغاز کرد.

البته هیتلر در بخش دوم نظریه هاوس هافر دچار تردید بود و بجای آن به دنبال کسب فضای حیاتی در شرق بود نه در غرب، و به دنبال دسترسی به منطقه جنوب غرب آسیا بود. اما آنچه رخ داد این بود که پس از پیوستن اتریش و سودتلند به آلمان هیتلری بدون وقوع کوچکترین جنگی و در اوج استقبال مردم این دو سرزمین از هیتلر، بخش اول نظریات هافر به وقوع پیوست و پس از آن با امضای قرارداد مولوتف – ریبن تروپ که موجب توافق بین آلمان و شوروی در تقسیم اروپا میان خودشان بود، ظاهرا باز هم نظریات هافر بود که محقق شد نه نظریات هیتلر. چون پس از صلح با شرق، به سمت اشغال دانمارک، نروژ، بلژیک، هلند و فرانسه رفت و عملا نظر هافر مبنی بر دستیابی به آب‌های غربی بود که جامه عمل بر تن می‌کرد.

کار به جایی رسید که انگلیس، دیگر هیچ متحد بری نداشت و نیروی دریایی‌اش هم در انزوای کامل بود. دولت بریتانیا تا له شدن در زیر چکمه ارتش هیتلر تنها چند قدم مانده به مرزهای فرانسه – بریتانیا فاصله داشت. اما یک تصمیم ناگهانی از سوی هیتلر همه چیز را بر هم زد و آن هم یک ارزیابی اشتباه در وضعیت ژئوپلیتیکی منطقه اوراسیا بود! تصمیم اشتباهی که منجر به شروع نبرد «بارباروسا» بر علیه شوروی گردید آن هم بصورت همزمان در ۶ جبهه مختلف!  هیتلر قصد داشت که شوروی را در فشار همه جانبه بگذارد تا از طرف مقابل آن، ژاپن که پیش از این جنگ بر علیه چین را آغاز نموده بود، در پاسیفیک به آمریکا حمله نموده و نیروی دریایی آنها را مشغول کند  تا متحد بحری بریتانیا به کمکش نیاید. اما در اواخر ۱۹۴۱ معلوم شد اشتباه بزرگ هیتلر مبنی بر عدم محاسبه سرمای منطقه شوروی به چه شکل نقشه را بر هم زد و جنگ در بعضی مناطق مثل استالینگراد به ۱۹۴۳ رسید!

با این حال در ۱۹۴۱ مذاکراتی بین استالین و هیتلر جریان گرفت و واضح بود که استالین برای پایان جنگ حتی حاضر بوده بخشی از اوکراین را به هیتلر بدهد. اما هیتلر نپذیرفت چون در این صورت ژاپن نمی توانست با خیال آسوده دست به توسعه طلبی پاسیفیک بزند. اگر ژاپن به پرل هاربر حمله نکرده بود وآمریکا درگیر جنگ نشده بود، آلمان قادر می‌شد بر اروپا از دریای شمال تا اوکراین و قفقاز را در اختیار بگیرد و به این شکل تهدیدی بزرگ برای خاورمیانه و خلیج فارس می‌گشت.

بطور مشخص‌تر نسبت به هاوس هافر، نیکولاس اسپایکمن در کتاب «استراتژی آمریکا در سیاست جهانی» بیان کرد که «یک دولت روسی از اورال تا دریای شمال هرگز بر یک دولت آلمانی از دریای شمال تا اورال برتری نخواهد داشت» که این جمله اسپایکمن نشان دهنده تأثیر عمیق نظریات مکیندر بر بزرگان ژئوپلیتیک جهان است. نظریه معروفی که اسپایکمن منتشر نمود که بعدها با نام «ریملند» شناخته شد، در راستای ادامه نظریه هارتلند مکیندر بود.

        * جابجایی هارتلند جهان و ابطال نظریات مکیندر 

این دست نظریات تا حدود سال ۲۰۰۰ میلادی پابرجا بود. اما با گذر از سال ۲۰۰۰ که مقارن با بیست و یکمین سال تأسیس «جمهوری اسلامی ایران» در خاورمیانه بود و از طرف دیگر حیاتی‌تر شدن مسئله سوخت فسیلی در جهان خصوصاً برای تمدن غرب در قرن بیست و یک میلادی، شکست دولت غاصب اسرائیلی در لبنان و ترک خاک لبنان توسط آنها، هم‌گرایی کشورهای منطقه مثل لبنان، فلسطین و سوریه به سمت ایران در جهت خلاف منافع آمریکا و مبدّل شدن ایران از یک قدرت منطقه‌ای به یک قدرت در عرصه جهانی، شاهد گردش هارتلند از منطقه آسیای میانه به درون خاک ایران بودیم و این به معنی ناکارآمدی نظریات مکیندر با گذر از سال ۲۰۰۰ و قدرت‌گیری جمهوری اسلامی ایران بود.

سند محکمی که بر این مدعاست، وقوع دو جنگ آمریکایی در دو مرز شرقی و غربی ایران است که در سال ۲۰۰۱، به اشغال افغانستان و در سال ۲۰۰۳ به اشغال عراق انجامید و پیش از آن نیز دیگر کشورهای همسایه ایران چه در مرزهای شمال نظیر آذربایجان، چه در مرز غرب نظیر ترکیه، و چه در مرزهای آبی جنوب همانند امارات و قطر، اختیار کامل به حضور نظامی آمریکا در خاک خودشان داده بودند و آمریکا در این کشورها پایگاه‌های مختلف هوایی، دریایی و زمینی دارد و این بدان معنی است که مرزهای جمهوری اسلامی ایران بطور ۳۶۰ درجه‌ای در محاصره نظامی – سیاسی ایالات متحده آمریکا بوده است اما باز هم موفق به کنترل منطقه اوراسیا از طریق این تسلط نشد و تنها دلیل آن، نداشتن خاک ایران که حالا هارتلند اصلی جهان است، بود.

سند قاطع دیگر اینست که آمریکا با وجود داشتن چنین برتری در منطقه، به مرور با تشکیل حکومت جدید در عراق که به ایران نزدیک است، شکست‌های سه‌گانه اسرائیل در سه جنگ ۳۴ روزه، ۲۲ روزه و ۸ روزه در مقابل نائبین ایران و فرسایشی شدن جنگ داخلی سوریه از دو هفته به ۳ سال! و وقوع انقلاب‌های بیداری اسلامی در منطقه، کاملاً در صحنه خاورمیانه تضعیف شد و نه تنها نتوانست جهان را با تصرف این منطقه به دست گیرد، بلکه حتی به مرور در حال از دست دادن منطقه خاومیانه است و این به دلیل این است که هارتلند جهان که کلید برتری بر اوراسیا و سپس جهان است، خاک میهن ماست و امروز در سال ۲۰۱۳ میلادی، شاهد ادامه روند پیشروی قدرت جمهوری اسلامی ایران در منطقه و در جهان هستیم.

لذا در مدل امروزی ژئوپلیتیک، هارتلند جهان که قلب خشکی‌ها و کلید برتری قدرت در سطح جهان است از منطقه هارتلند مکیندر، به درون خاک جمهوری اسلامی ایران منتقل شده است.

نویسنده: آقای شکوهیان راد

دسته‌ها
مطالب برگزیده معرفی کتاب مقالات

ریـــشــه‌هـــا

حضرت امام(ره) در جای جای بیاناتشان در طول حیات مبارکشان، ۴ صفت به آمریکا نسبت دادند. شیطان بزرگ، ام الفساد، استکبار جهانی و تروریست بالذات؛ در همین راستا مقام معظم رهبری نیز در سخنرانی اخیرشان در جمع فرماندهان بسیج در تاریخ ۲۹ آبان، کتابی را با عنوان «ریشه ها» معرفی فرموند؛ این کتاب در مورد تاریخ برده داری آمریکاست که توسط یکی از نوادگان یکی از بردگان در قالب رمان نوشته شده است؛ خلاصه ای از این کتاب مهم در ذیل آورده شده است اما قطعا مطالعه کامل کتاب مفید خواهد بود و به همین جهت اکیدا توصیه میگردد. برای حفظ اثر سعی شده است تا حد امکان از عبارات و جملات خود کتاب استفاده شود.

داستان کتاب ریشه ها نوشته نویسنده ای سیاه پوست به نام “الکسی هیلی” است که تم اصلی آن شرح کامل زندگی و شجره نامه نیاکان اوست. اما آنچه در این بازنویسی مورد نظر است جز یک حقیقت و موضوع اصلی نیست: زندگی فلاکت بار فعلی سیاهان از کجا آغاز شده است؟ و در واقع این حقیقت که سیاهان آمریکا_این بردگان امروز_ از کجا آمده اند؟

“اومورو کینته” مردی در دهکده مسلمان نشین “ژوفوره” در گامبیا_غرب آفریقا_ در سال ۱۷۵۰ از همسرش “بینتا” صاحب فرزندی میشود که او را “کونتا کینته” می نامند و نویسنده کتاب یعنی الکسی هیلی در واقع نسل هفتم این فرزند(کونتا کینته) است

تا فصل سی وسوم کتاب به پرداخت زندگی آرام، راحت و پر از تجربه های تلخ و شیرین زندگی آفریقاییان می گذرد؛ زندگی او خوب وشیرین است اما در مخیبله او یک وحشت وجود دارد از “توبوب ها” یعنی سفیدها که می آیند مقاومت سیاهان را در هم می­شکنند، آنها را از آغوش زندگی راحت شان جدا میکنند و فرسنگها راه دورتر در آن سوی آبها به زندگی پرشکنجه و جاوید بردگی وا میدارند. بسیاری شان در کشتی ها می میرند، بسیاری شان در مزارع جان میدهند، بسیاری شان را تکه تکه می کنند و بسیاری شان را لینچ_ناقص العضو_ می­کنند و دار می­زنند

«صدها باران(واحد شمارش سال در بومیان آفریقا) پیش ، خبر کوهی از طلا در آفریقا به آن سوی آبهای بزرگ رسید. این نخستین چیزی بود که پای توبوب را به آفریقا باز کرد»(صفحه ۸۳)

کونتا کینته اسیر میشود و او را به همراه بسیاری دیگر، سوار بر کشتی به ایالات متحده منتقل میکنند. مدام با خود فکر میکند آخر چرا سفیدها تا این حد درنده­خو هستند. آیا اینها موحودی جز بشرند؟ قتل، جنایت، تجاوز، شکنجه و در واقع همه نوع گناه در میانشان رواج دارد وبی­باکانه زنا میکنند و نمی­فهمند این عمل غیر اخلاقی است؛ او با خود فکر میکرد که میتواند صدای جیغ زنی سیاه را بشنود که “توبوب”ی به او تجاوز میکند. با خود میگفت آیا توبوب ها خودشان زن ندارند؟ «آیا به همین دلیل است که مثل سگ دنبال زن دیگران می­افتند؟ مثل این بود که توبوب ها اصلا به هیچ چیز احترام نمی­گذارند. انگار که خدا ندارند و حتی چیز مقدسی هم ندارند که بپرستند»(صفحه ۱۷۸)

سرانجام فروختندش و نصیب اربابی شد. چهار بار اقدام به فرار می­کند و هر چهار بار به شکست می­انجامد. بار چهارم با تبر یک نیمه پایش را قطع کردند؛ یعنی مخیّرش کردند که از میان اخته شدن و بی پا شدن یکی را برگزیند و او چون می­خواست جنایات سفیدها را به نسل پس ازخود واگو کند، قطع پا را انتخاب میکند. پس از بارها تلاش برای فرار مرد قهوه­ای رنگی او را مخاطب قرار میدهد: سفیدها قانونی دارند که حق دارند به استناد آن هر برده فراری را بکشند قلینچ کنند و غیره و او خیلی خوش شانس بوده که فقط نصف پایش را قطع کرده اند؛ سفیدها هر ۶ ماه یکبار در کلیساهاشان جمع میشوند و این قوانین را میسازند و مرور میکنند. «بعضی وقتها اربابها آنقدر از دست فرار سیاه ها عصبانی می­شوند که در روزنامه هایشان اعلان می­کنند هرکسی سیاه فراری را دستگیر کند و بیاورد ۱۰ دلار جایزه میگیرد و هرکسی سرش را بیاورد ۱۵ دلار»(صفحه ۳۳۰)

قانون آنها میگوید اگر سیاهی راست در چشم سفیدی نگاه کند ۱۰ ضربه شلاق باید بخورد. اگر سفیدی قسم بخورد که سیاهی دروغ گفته است حق دارند یک گوش آن را ببرند و اگر بگوید سیاه دو بار دروغ گفته است حق دارند دوتا گوش او را ببرند و اینها را در کلیساها می­خوانند. این مرد دورگه سپس از جنایات بیشمار سفیدان نسبت به بردگان سخن میگوید. بردگانی که ناقص العضو شدند. بردگانی که سر و کله شان را بریده اند. همچنین او زنهای آبستنی را دیده که دمرو در چاله هایی که مخصوص شکنجه زنان آبستن بوده_زیرا نوزادان آنها  منابع درآمد سرشار اربابان خواهند شد_ انداخته و زده اندشان؛ همچنین او به چشمان خود دیده که سیاهان را زنده زنده پوست کنده اند و آنوقت روی زخمها نمک و صمغ پاشیده اند و بعد با یک چیز زبر اینها را محکم به پوست مالیده اند.

کونتا می­بیند که سفیدها از حاصل زحمت و جان کندن بردگان چه ثروت سرشار و دم و دستگاهی بهم می­زنند. و جالب آنکه سفیدها خود را پیرو قانون خدا و کلیسا میدانند!

زندگی مونتا ادامه می­یابد تا اینکه در ۳۷ سالگی با زن سیاه پوستی که از خودش مسن تر است(و بیش از ۴۰ سال دارد) بنام “بل” ازدواج میکند و از او صاحب دختری می­شود. هرچند شرمبار است اما حقیقت این است که بچه برده به دنیا آمده است و به ارباب تعلق دارد. پس بنام خانوادگی او مسجّل خواهد شد و این با ارباب است که بعدا اورا نگه دارد یا بفروشد

سیاهان از اخبار همنوعان خود و بخصوص سرنوشت خویش غافل نیستند. بطور نمونه در جنوب شرقی ایالات متحده در جزیره هائیتی، ۳۶ هزار سفیدپوست، نیم میلیون سیاه پوست را به بردگی کشیده اند. می­شنوند که در هائیتی کشتن بردگان زیر کتک یا زنده بگور کردن آنان به عنوان مجازات، کاری بس عادی تلقی ­می­شود و روزی نیست که صدها نفر به دار آویخته نشود. آنجا حتی زنان باردار را هم سرکار در مزارع می­فرستند و آنقدر از آنها کار میکشند که بچه شان سقط شود؛ کف دست سیاهان را به دیوار میخ میکنند و مجبورش میکنند گوشهای بریده خودش را بخورد و یکی از برده داران بزرگ کشور دستور می­دهد زبان تمام برده هایش را ببرند!

این نکته قابل دقت است که آمریکاییان اغلب عمدی داشته اند که تلقین کنند که قربانیانشان_یعنی سیاهان و سرخ پوستان_ همیشه بخاطر آن سرشت ساده وار و کودن فریفته اجناس رنگارنگ و لوکس و پرزرق وبرق شده گرفتار شده اند و به دروغ فریاد برمی­آورند که سیاه جذب دنیای رنگ ونور و زندگی پر زرق وبرق انها شده است!

«سالها بود که کونتا هر روز صبح زودتر از هرکس دیگر از خواب برمی­خاست. انقدر زود که بعضی ها معتقد بودند “اون آفریقایی” در تاریکی هم مثل گربه می­تواند ببیند. کونتا کاری نداشت که دیگران درباره اش چه فکر می­کنند. به شرط اینکه او را تنها بگذارد تا به اصطبل برود و رو به نخستین پرتوهای روز که از میان دو کپّه بزرگ کاه پیدا میشد نماز صبح خود را بدرگاه الله بخواند»(صفحه ۳۷۸)

کونتا یک هدف بیشتر ندارد. اینکه به دخترش بیاموزد او کیست. به او اصرا می­ورزد و پرهیزش می­دهد که در فراموش کردن هویت خویش مسخ خواهد شد. فریاد برمی­آورد که سفیدها اسم ما را گرفته اند اما نباید بگذاریم که معنای ما را از ما بگیرند

کم کم جنگهای داخلی شمال_جنوب در می­گیرد. جنگ برای آزادی. اما کدام آزادی؟ سیاهان همیشه محرومترین قشر جامعه آمریکایی بوده و هستند و تا امروز نیز بردگی شان ادامه دارد. بیش از ۲۰۰ سال است که غرب در تغذیه صنایع بزرگ خود جهان سوم را تاراج کرده و بلعیده است و با این حال غارت فکری و فرهنگی این هیولای مخوف از هر چیز دیگر دهشتناکتر است. این آمار شوخی نیست که ۸۳ درصد از درامد کل جهان متعلق به اروپا، امریکا و شوروی است. در حالی که فاجعه اساسی تر این است که ان ۸۳ درصد از ثروت کل جهان متعلق به ۳۲ درصد از جمعت جهان است و باز فجیعه عظیم آنکه تمامی این درامدها را جهان اول و دوم به نیرنگ و یغما و چپاول از دنیای سوم دزدی کرده است؛ تنها اکتشافات جغرافیایی و دستیابی به سرزمینهای نو و راههای تازه در غارت بیرحمانه منابع طبیعی موجب این همه سودهای سرشار نگشت بلکه پا به پای غارت منابع طبیعیف غارت انسانی(برده) اروپا و بخصوص امریکا را به این درجه از ترقی دوزخی رساند. هم اکنون نیز ۵۰۰ شرکت غول پیکر به تاراج منابع اقتصادی جهان مشغولند و زالووار به رگ ملتها چسبیده اند و خون آنها را می­مکند؛ از خود بپرسیم آهنگ رشد پویای جهان غرب از کِی و چگونه آغاز شد و چرا هرچه این آهنگ سریعتر گشت نبض حیاتی جهان کندتر و میراتر زدن گرفت؟ از خود بپرسیم چگونه امریکا به آن درجه ازرش و ترقی رسید و چرا آفریقا همچنان گرسنه و قحطی زده و بیمار و در کار احتضار خویش است؟

مساله اساسی تر در کتاب ریشه ها طرح این حقیقت است که شمال ایالات متحده را همین بردگان آباد کرده اند؛ اینها بودند که باتلاقها را خشک کردند، کنده کار کردند، تسطیح کردند، زهکشی کردند و مزارع توتون و پنبه بوجود اوردند؛ راه آهن، جاده ها، باغهای آباد، زندگی لوکس و غرق نعمت انان همه حاصل تلاش و جان کندنهای همین برده هاست. جایی که برده نیست در آنجا از آبادانی خبری نیست.

گهگاه در کتاب از صحنه های وحشتناکی صحبت شده که با اینکه در بادی امر وقیح می­نمید اما وقیح نیست. تجاوز تام لی سفیدپوست به کیزی ، دختر کونتا کینته، بیش از آنکه وقیح باشدف کثافت، عفونت، حقارت روح و وحشت است(صفحه ۴۳۴)

برده ها حساب میکنند چقدر باید جان بکنند تا بتوانند خودشان، بچه هایشان، پدر و مادر و برارد و خواهرشان و خلاصه تمامی فامیل را بخرند و آزاد کنند. گرچه هر تلاشی در راه آزاد شدن بیهوده است و به ثمر نمیرسد(صفحه ۶۲۵) کما اینکه در کتاب از سیاه هنرمندی سخن می­رود که ویولن می­زند. ارباب اجازه داده است که درصد ناچیزی از درامدش را جمع کند و وعده داده است که بگذارد با آن پول خودش را بخرد و آزادکند؛ برده سی سال آزگار زحمت کشیده و آن مبلغ را جمع کرده است و اکنون آزادی خود را می­خواهد اما ارباب از دادن آن امتناع میکند. می­گوید ان زمان که وعده کرده بودم فلانقدر دلار بدهی و آزاد شوی، مثلا قیمت گاور فلانقدر دلار بوده و حالا قیمت گاو فلانقدر بالا رفته است.بنابراین قیمت تو هم بالا رفته و به همین دلیل قرار معامله را بر هم می­زند

اما با این همه برده ها مبارزه میکنند. سراسر کتاب شرح مبارزه با تقدیر شومشان است. مبارزه بی امانی که تا امروز نیز ادامه دارد و هنوز که هنوز است بردگان سیاه به مفهوم راستین ان آزاد نشده اند. مبارزه رو در رو، فرار و شورش علنی. بعضی چون در مبارزه توفیقی به دست نمی آورند حماسه های حیرت انگیز می­آفرینند.

ریشه همیشه ناپیداترین، اساسی ترین و مهمترین قسمت درخت است؛ آنچیز که درخت را تغذیه میکند و بارور میکند ریشه نام دارد. نویسنده به ظاهر از ریشه ها(Roots) ریشه و نسب نژادی برده ای را که دویست سال پیش به بردگی کشیده شده اند به عنوان نام به کتاب خود داده است

منبع: کتاب ریشه ها/ انتشارات امیرکبیر

امید رامز

[button color=”red” size=”medium” link=”http://www.mashreghnews.ir/fa/news/255875/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%BA%D8%AA%D9%86%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8″ target=”blank” ]توضیحات کامل کتاب ریشه ها[/button]

[button color=”blue” size=”medium” link=”http://www.mashreghnews.ir/files/fa/news/1392/7/28/424665_851.pdf” ]دانلود گزیده کتاب ریشه ها به زبان فارسی[/button]

[button color=”red” size=”medium” link=”http://www.booknama.com/literature/novel/roots.html” ]دانلود کامل کتاب به زبان فرسی[/button]

دسته‌ها
بیع و اقتصاد مقالات

خطرات سندروم فرانکفورتی برای فرهنگ ایرانی-اسلامی

ضعف تولید ملی در مقایسه با تولیدات خارجی به تنفر از نظام و حتی ایدئولوژی حاکم در کشور می انجامد و اگر هم این تولیدات حمایت شوند و ارتقا کیفیت یابند این قاعده بر عکس خواهد شد.

دسته‌ها
اندیشکده‌ها مطالب برگزیده مقالات

معرفی کالج فرانسویِ Collège de France

کالج فرانسه موسسه ای برای آموزش عالی (تحصیلات تکمیلی) و مکانی برای آن دسته تحقیقات مبنایی است که تلفیقی از آموخته ها و کوشش مضاعف است که توسط فرانسیس اوّل (پادشاه فرانسه از ۱۵۱۵ تا ۱۵۴۷) بنیان نهاده شد.

دسته‌ها
وبلاگ

وب سایت مرجع دانشجویان اندیشکده یقین افتتاح شد…

*هو الحکیم*

به گزارش وب سایت مرجع دانشجویان اندیشکده یقین، این وب سایت در تاریخ ۱ مهر ۱۳۹۲ به صورت آزمایشی افتتاح شد.این وب سایت که حاصل ماه ها تلاش تعداد اندکی از شاگردان و علاقه مندان به استاد عزیز، دکتر حسن عباسی می باشد پس از هماهنگی های انجام شده با مرکز بررسی های دکترینال از این پس تحت نظارت مستقیم اندیشکده فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.

از بارز ترین خصوصیات این وب سایت دسترسی کامل،طبقه بندی شده،راحت و مستقیم به تمام آنچه تا امروز از کلاس ها و سخنرانی های دکتر عباسی منتشر شده است می باشد.(البته قرار دادن تعداد اندکی از مطالب هنوز تکمیل نشده که ظرف ۱۰ روز آینده تکمیل خواهد شد.)

از دیگر بخش های وبسایت می توان به کامل ترین آرشیو خبری و مصاحبه مربوط به استاد عباسی و اندیشکده از ۱۰ سال گذشته تا به امروز می باشد، که گشت گذار در آرشیو مربوط به آن می تواند برخی واقعیت ها را برای شما روشن سازد و به آشنایی هرچه بیشتر شما با اندیشکده کمک کند.البته این آرشیو به از این پس نیز آخرین اخبار استاد و دست اندرکاران اندیشکده را به صورت کامل و به روز در خود جای خواهد داد.

همچنین آرشیو های کامل و طبقه بندی شده ای نیز برای دسترسی کاربران به کلاس های کرسی نظریه پردازی کلبه کرامت، جلسات اتاق کودک(دوره تربیت مدرس استراتژی برای کودکان)،تحلیل فیلم های سینمایی و سریال ها، سخنرانی های دانشگاهی و عمومی و کلاس های قدیمی استاد(کلاس های دکترینال جامع) آماده شده است.

بخش کتابخانه سایت هم که در حال حاضر تعداد بسیاری از کتب مورد نیاز دانشجویان اندیشکده را در خود جای داده است نیز آماده بهره برداری می باشد از جمله محصولات این بخش می توان به کتب سینمای استراتژیک و تعدادی از پایان نامه های دانشجویان اندیشکده نیز اشاره کرد.

با توجه به این که این وبسایت محور اصلی کار خود را دانشجویان اندیشکده و البته علاقه مندان به مباحث دکتر عباسی قرار داده است،بخش ویژه مقالات را نیز در خود جای داده و علاوه بر قرار دادن آخرین مقالات مربوطه، آمادگی پذیرش و استفاده از مقالات ارسالی کاربران را نیز دارا می باشد.

همچنین برای آشنایی بیشتر کسانی که به تازگی با مباحث همراه شده اند نیز بخش جذاب آشنایی با پلت های اندیشکده نیز آماده استفاده کاربران می باشد.

ضمنا از بخش های دیگر این وب سایت می توان به بخش اطلاع رسانی برنامه های عمومی دکتر حسن عباسی و آرشیو صوتی و تصویری از کلیپ های دکتر عباسی نیز اشاره کرد.

همچنین هر از چندی یک پروژه خاص با عنوان پرونده ویژه که شامل تمامی مباحث دکتر عباسی و تحقیقات دانشجویان در یک موضوع خاص می باشد نیز منتشر می شود.

[button color=”red” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%84%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA/” target=”blank” ]آرشیو جامع کلبه کرامت[/button][button color=”orange” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C/” target=”blank” ]دوره تربیت مدرس استراتژی برای کودکان[/button][button color=”blue” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84/” target=”blank” ]آرشیو کامل تحلیل های فیلم و سریال دکتر عباسی[/button][button color=”green” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%A8/” target=”blank” ]آرشیو کامل برنامه های تلوزیونی دکتر عباسی[/button][button color=”black” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C/” target=”blank” ]آرشیو سخنرانی های دانشگاهی و عمومی[/button][button color=”gray” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/” target=”blank” ]دانلود کلاس های قدیمی دکتر عباسی[/button][button color=”purple ” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/category/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1/” target=”blank” ]آرشیو جامع خبری سایت[/button][button color=”white” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/book” target=”blank” ]کتابخانه سایت[/button][button color=”pink” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/category/%d8%a2%d8%b4%d9%86%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d9%84%d8%aa-%d9%87%d8%a7/” target=”blank” ]آشنایی با پلت های اندیشکده[/button][button color=”white” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/category/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa/” target=”blank” ]آرشیو مقالات سایت[/button][button color=”blue” size=”medium” link=”http://mersad128.ir/yaghin/category/%da%a9%d9%84%db%8c%d9%be/” target=”blank” ]آرشیو کلیپ های صوتی و تصویری[/button]

در بخش فنی نیز خالی از لطف نیست که از برنامه نویسی قدرتمند بر مبنای HTML5  و CSS3 و آخرین ورژن CMS و ماژول های مربوطه نیز اشاره کرد.البته در حال حاضر به خاطر پاره ای از مسائل بالا آمدن سایت اندکی طولانی می باشد که به زودی رفع خواهد شد.

دست اندر کاران سایت تمام تلاش ها و نتیجه فعالیت های شبانه روزی خود را به استاد عزیز و بزرگوار و متفکر بزرگ دکتر حسن عباسی تقدیم می دارد، امیدواریم با این کار گامی در راستای گسترش و کمک به انتشار صحیح مباحث این استاد بی مثال برداشته باشیم.

ضمنا از تمامی فعالان عرصه سایبری که در راستای انتشار مباحث استاد اقدام به تاسیس وبلاگ و وب سایت کرده اند جدا خواستاریم تا دست از فعالیت های جزیره ای و تک نفره بردارند و با همراهی و همکاری با این سایت به تجمیع انرژی ها بپردازند.البته از دوستان که به طور تخصصی در یکی از مباحث استاد فعالیت دارند می خواهیم علاوه بر پیوستن به این وبسایت به فعالیت در سایت یا وبلاگ خود ادامه دهند.

همچنین از تمامی علاقه مندان و شاگردان استاد عباسی نیز تقاضا داریم تا با همکاری با این وب سایت به هرچه کامل تر شدن سایت کمک کنند، چه آنهایی که در زمینه فعالیت های کامپیوتری از جمله فتوشاپ و فلش و وردپرس و … توانایی دارند وچه کسانی که به مطالب استاد اشراف نسبی دارند و توانایی مقاله نویسی دارند …

البته در آینده نیز فراخوانی برای دعوت از علاقه مندان منتشر خواهد شد.

[button color=”blue” size=”big” link=”http://mersad128.ir/yaghin/%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7/” ]برای درخواست همکاری با سایت روی این دکمه کلیک کنید[/button]

دسته‌ها
برگزیده تحلیل رسانه تحلیلی رویکرد سینمای استراتژیک مقالات

جهان های موازی،اصالت مادی بخشیدن به رویاها

به قول کریستوفر نولان:”بدترین ویروس و انگل،یک ایده است(یه ایده ی غلط) که نمیشه بیرونش کردومدام در ذهن تکثیر میشه”

سیاست چندساله اخیر هالیوود در ساخت فیلم هایی چون آواتار،اینسپشن،جان کارتر،نارنیا،آلیس در سرزمین عجایب و… و سریالهایی چون فرینچ و لاست و… در راستای تحقق بخشیدن به شبهه ای است که می تواند تغییر دهنده ی نوع نگاه مخاطب خود به محیط پیرامونی اش باشد.تبیین چیستی و چگونگی شبهه ای به نام جهانهای موازی(اصالت سوبژکتیویسم).در عصرحاضرریشه های این نوع نگاه را می توان در بین ادیان جهانی چون هندو ها،بودیستها مخصوصا تبتی ها و در مسئله تناسخ به روشنی مشاهده کرد.

باز کردن این نوع از تفکروشیف پیدا کردن جهانهای موازی به جهان های متعدد و در نهایت نفی معاد و معاد گرایی توسط صاحبان این اندیشه ها را می توان اصلی ترین هدف از اشاعه این بینش الحادی بر شمرد.

در نگاه ادیان ابراهیمی این موازات به معنی وجود همزمان عالم های بالا یا عالم ملکوت با جهان ما می باشدوعلاوه براین موازات، ما دارای عالم های متوالی نیز می باشیم که در هیچ کدام از ادیان و فلسفه های موجود در دنیا،نظیر ندارد،یعنی وجود عالم هایی که یکی پس از دیگری پیش  روی آدمی قرار می گیرد.

جهانهای موازی در بینش توحیدی گاه ماهیت مادی دارد، گاه ملکوتی و درراستای سیر انفسی انسان معنا می شوند.

الف)در بینش مادی:

معنای کلمه “عالمین” در قرآن

این کلمه ۶۱ باردرقرآن آمده که در کلام علامه طباطبایی در تفسیر سوره ی حمدودرجلد اول تفسیر المیزان چنین امده است:

{{“و این معناى دوم که کلمه عالم بمعناى صنف صنف انسانها باشد، با مقام آیات که مقام شمردن اسماء حسناى خدا است ، تا مى رسد به (مالک یوم الدین)مناسب تر است ، چون مراد از یوم الدین روز قیامت است ، چون دین بمعناى جزاء است ، و جزاء در روز قیامت مخصوص به انسان و جن است ، پس معلوم مى شود مراد از عالمین هم عوالم انس و جن ، و جماعتهاى آنان است.”

و همین که کلمه نامبرده در هر جاى قرآن آمده ، به این معنا آمده ، خود، مؤ ید احتمال ما است ، که در اینجا هم عالمین به معناى عالم اصناف انسانها است ، مانندآیه : (و اصطفیک على نساء العالمین؛تو را بر همه زنان عالمیان اصطفاء کرد) و آیه:لیکون للعالمین نذیرا؛تا براى عالمیان بیم رسان باشد) و آیه : اتاتون الفاحشه ما سبقکم بها من احد من العالمین؛آیا به سر وقت گناه زشتى مى روید، که قبل از شما احدى از عالمیان چنان کار نکرده است .}}

پس این نگاه عالم انسانها و اجنه را که به صورت موازی در کنار هم اند، در بر دارد که در آثاری چون پسر جهنمی،ارباب حلقه هاو… انیمشن هایی چون شرک،مگامایند،کارخانه هیولاها و… قابل مشاهده است.البته نمایش برتری این موجودات بر انسان و نقش منجی گرایی که در اکثر آثار مذکور برای آنها مطرح است موضوع این نوشتار نیست و شاید وقتی دگر…

ب)ماهیت ملکوتی

درآثار سینمایی چون آواتار،اینسپشن،جان کارتر،نارنیا ،آلیس در سرزمین عجایب و…دیده می شود که  فرد ابتدا بیدار است و سپس به وسیله مواد روانگردان،ابزار آلات خاص برای انتقال،اتفاقات خارق العاده و… به خواب یا عالم موازی می رود(سیر انفسی منفی)و این عوالم را طراحی می کند،همانند آنچه که در سینمایی “اینسپشن “دیده شد که گاه فرد آنچنان در ساخته های ذهنی خود غرق می شود که فرق بین واقعیت و مجاز را تشخیص نمی دهد وبه ناچار برای حل این بحران به “توتم” متوسل می شود.(که برای فهم بهتر “توتم” کتاب “توتم پرستی” اثر دکتر شریعتی را به دوستان پیشنهاد می کنم.)

از دیگر مولفه های مهم جهان موازی،موضوع آواتاریسم است که لازم است قدری برآن تامل کرد.

کلمه “آواتار” یا در اصل”آواتارا” نشات گرفته ازعرفان هندوبه معنای “تجسدبخشیدن خدا” یا”تنزل بخشیدن یک حقیقت در یک موجود” یا به بیان خود هندویستها تجسم ویشنو(یعنی انسان خدا) می باشد.

 فرد(به عنوان حقیقت عینی) در این مسیر و تبیین جهان موازی خود،چنان برای آن ارزش قایل می شود که گویی خود حقیقی او،چیزی جز همان حقیقت ذهنی و مجازی او نیست و کم کم خود حقیقی اش را در لا به لای توهمات ذهنی اش، فراموش شده خواهد یافت.

همان اصلی که در سینمایی آواتار(۲۰۰۹)،جیمز کامرون در تبیین آن تاحدود زیادی توانست این مفهوم را برای مخاطب جا بیندازد.

ودر سینمایی جان کارتر(۲۰۱۲)،این دنیای موازی (جهان ذهنی) چنان جان را متاثر میکند که وقتی از خواب برمیخیزد(ارتباطش با جهان موازی قطع می گردد) وبه دنیای واقعی برمیگردد،این اتفاق چنان برای او سخت و غیر قابل تحمل است که تمام تلاشش و هدفش رابرای بازگشت دوباره به رویاهایش متمرکز می کند و در پایان فیلم وقتی به این خواسته اش می رسد برای اینکه دوباره به عالم واقع برنگردد،با رضایت کامل به یک نوع خود کشی مدرن دست می زند.

باز هم تکرار می کنم،جهان موازی انسان غربی در بستر “تله پورتیشن” ودر سایه فراربه سوی  خواب و رویا محقق می شود،ماهیتش ذهنی است عینی نیست.

این در حالیست که:در نگاه اسلام سیر انفسی انسان تا مرحله بیداری و دیدن عوالم دیگر در همین دنیای موجود،نه تنها ماهیت خیالی نداشته بل واقعیتی بالاتر از فهم عامیانه انسانهابوده و در راستای تطور و تکامل روح انسان لازم و ضروری می نماید.انسان مسلمان دست به ساختن این جهانها نمی زند بل که این عوالم ماهیت عینی و حقیقی داشته و لازمه ی حضور در اتوپیای مهدوی در آخر الزمان داشتن چنین بیداری است و برای دستیابی به این نگاه ،اصالت بخشیدن به مفاهیم قرآنی است،همانند قلب و فواد است نه ذهن و مغز که هنوز هم پس از هزاران سال مفهومی چون ذهن برای انسان ناشناخته و پیچیده است،پس انسان تا زمانیکه به این مرحله نرسیده در خواب است واین شاید بارزترین وجه تمایز نگاه انسان مسلمان با انسان غربی باشد .

هم چنین شما به هیچ وجه نگاه توالی را در بحث عوالم دراین آثار نمی بینید که خود نوعی اعتقاد به ماتریالیست و اصالت وجود را توامان برای مخاطب به ارمغان می آورد و در واقع اصالت مادی به رویا بخشیدن است  وبه راحتی اصل معاد با توجیهات خیالی انسان غربی به دست فراموشی سپرده می شود.

دلیل این انکار(نادیده انگاشتن معاد) از نظر قرآن چیزی نیست جز داشتن قلبهایی مریض،و صاحب این چنین بینشی را مستکبر می نامد.

سوره ی نحل”آیات ۲۲-۲۳″

“اِلهکم اِله واحد فالذین لا یؤ منون بالاخره قلوبهم منکره و هم مستکبرون(۲۲)
لا جرم أ ن الله یعلم ما یسرون و ما یعلنون اِنه لا یحب المستکبرین (۲۳)

اینجاست که برای صاحبان این دو دیدگاه متفاوت ،مفهوم زندگی وسبک زندگی،نوع جامعه و نوع دولتی که طراحی می کنند برای زندگی یا در آن زندگی می کنند ، برسر دو راهی باورهای انان ازهم تمایز پیدا می کند.

در پایان ذکر این نکته ضروری می نمایدکه:تنها دلیل بشر در همه ی اعصار در به وجود آوردن چنین جهانها و دنیاهایی چه در نگاه متفکران شرقی هم چون چانگ تسو و… و چه در نگاه صوفی مسلک هایی چون محی الدین عربی(پایه گذار این نوع نگاه در بین عرفای اسلامی) و… و چه در نگاه فلاسفه غربی چون :جی جی آبرامز،کریستوفر نولان و…اشباع شدن انسان از مادیت و جهان مادی است.

mersad71