دسته‌ها
استراتژیک بیع و اقتصاد تحلیل تحلیلی دکترینال رویکرد سیاست درهای باز سیاسی طبقه‌بندی موضوعی مطالب برگزیده مقالات میان رشته ای

بررسی جامع: استحاله‌ی انقلاب چین در رابطه‌ی با آمریکا؛ از کمونیسم تا سیاست درهای باز به‌سوی لیبرالیسم

مطلب حاضر گزارش استراتژیک اندیشکده‌ی یقین با عنوان «استحاله انقلاب چین در رابطه‌ی با آمریکا؛ از کمونیسم تا سیاست درهای باز به سوی لیبرالیسم» است که به صورت کامل از طریق باشگاه استراتژیست‌های جوان در اختیار شما قرار گرفته است. متن PDF این گزارش از لینک زیر قابل دانلود است.

[download id=122]

[box type=”custom” bg=”#FFE97D” color=”#7347e3″ border=”#ed0000″ radius=”7″]

فهرست

[/box]


 

پیش‌گفتار

«آیا استراتژی دنگ شیائوپینگ می‌تواند الگویی برای دیگر کشورهای در حال توسعه باشد؟»

بعد از سال‌های جنگ تحمیلی و آغاز دوران سازندگی، با تشکیل نهادی به نام «مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام»، مطالعه‌ی تاریخ کشور چین و بررسی الگوی توسعه‌ی چینی در دستور کار این نهاد در جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. هدف از این تحقیق رسیدن به پاسخ سوالی بود که در بالای این متن نوشته شده است؛ این سوال را رئیس وقت این مرکز در سال ۱۳۸۳ در ابتدای کتاب «چین نو؛ دنگ شیائوپینگ و اصلاحات» می‌نویسد. رئیس این مرکز تحقیقاتِ حکومتی، کسی نبود جز رئیس‌جمهورِ حال حاضر جمهوری اسلامی ایران یعنی آقای حسن روحانی.

کار تحقیقاتی این مرکز برای دریافتن الگوی توسعه‌ی چینی و تاریخ چینِ نوین صرفاً در تألیف یک کتاب خلاصه نشده است؛ بل‌که موارد متعددی از مقاله، کتاب و گزارش را می‌توان سراغ گرفت که به این موضوع پرداخته‌اند و جلسات متعددی را برای آن برگزار کرده‌اند.

از این‌رو، با انتخاب آقای حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲، سپس تعیین اعضای اصلی کابینه که از مدیران و هیأت علمی مرکز مذکور بودند، این بنا را ایجاد می‌کند که روش اداره‌ی کشور را مبتنی بر الگوی توسعه‌ی چینی پیش خواهند برد. مضافاً این‌که اکنون بعد از گذشت دو سال از عمر دولتِ موسوم به حلقه‌ی نیاوران، غالب تصمیمات و اظهارنظرهایی که از سوی مسئولین ارشد دولت و شخص رئیس‌جمهور اتخاذ می‌شود، چهارچوبی را به فکر متبادر می‌کند که در حوزه‌ی سیاست، به «سیاست خارجی توسعه‌گرا» و در حوزه‌ی اقتصاد به «سیاست درهای باز» شناخته می‌شود؛ و این دو مؤلفه دقیقاً همان محورهایی هستند که با مطالعه‌ی تاریخ استراتژیک چین نوین به آن‌ها می‌رسیم.

از این‌رو، هدف این مقاله بررسی نقاط عطف در تاریخ استراتژیک کشور چین در دوره‌ی موسوم به چین مدرن طی قرن بیستم میلادی می‌باشد؛ نقاطی که تعیین‌کننده‌ی جایگاه این کشور در نظام بین‌الملل بوده‌اند و مناسبات قدرت را در تعامل با نظام دوقطبی قرن بیستم مشخص کرده‌اند؛ نقاطی که از برآیند آن‌ها «دکترین چو ئن‌لای» حاصل می‌شود که رابطه‌ی انقلاب کمونیستی چین را با آمریکای تماماً لیبرال رقم می‌زند و با تعدیل اصول این انقلابِ رادیکال در طی یک بازه‌ی حدود سی ساله، عادی‌سازی ارتباط با جهان غرب را فراهم می‌کند؛ ارتباطی که قرار است به‌عنوان یک کاتالیزورْ زمینه‌ساز نهادینه کردن اصول اقتصاد آزاد و نظام سرمایه‌گرایی در دوران حاکمیت دِنگ شیائوپینگ باشد؛ و استحاله‌ی انقلاب را از طریق «سیاست درهای باز» در این کشور رقم بزند. فرازوفرودی که بر این دو نسل از انسان چینی حاکم بوده است، نقاط استراتژیک حاکم بر تاریخ این تمدن شرقی محسوب می‌شود.

در این مقاله پرسش اصلی این است، چه شد که چین کمونیست با اصول یک انقلاب ایدئولوژیک، به صعوبت دیوار چین، به دامن تمدن مقابل خود یعنی لیبرالیسم افتاد و در نهایت مبتنی بر اصول اقصاد آزاد، جامعه‌ی خود را بنا کرد؟ نقش خارج‌تحصیل‌کرده‌های اعتدال‌گرا در نزدیکی چین به آمریکا چه بود؟ و آمریکا با چه ترفندهای دیپلماتیکی این رابطه را به وجود آورد؟ و در نهایت الگوی توسعه‌ی چینی مبتنی بر سیاست درهای باز چگونه در این کشور اجرا شد؟

 

دسته‌ها
استراتژیک بیع و اقتصاد تحلیل دکترینال سیاست درهای باز سیاسی طبقه‌بندی موضوعی مطالب برگزیده مقالات

تبیین دکترین نفوذ از مائوئیسم تا دنگیسم

چکیده

مقاله‌ی پیش رو درصدد است تا به تشریح و تبیین فرآیند استحاله‌ی اندیشه‌ی کمونیستی در چین بپردازد و با اصالت‌بخشی به نگاه ایدئولوژیکی، به این سؤال پاسخ دهد که با توجه به تیپولوژی قائلین به گفتمان اسلام سیاسی لیبرال در ایران، رهبران جریان ریویزیونیستِ داخلی از چه مکانیزمی جهت پیاده‌سازی سیاست دنگیزاسیون به منظور تجدید ساخت فرهنگی- سیاسی و اقتصادی در جمهوری اسلامی، استفاده خواهند کرد؟

دسته‌ها
اخبار استراتژیک استراتژیک اندیشکده‌ها تحلیل سیاست درهای باز سیاسی طبقه‌بندی موضوعی مطالب برگزیده

اصلاحات سیاسی در چین؛ اختلافات و همگرایی در رهبری

متن زیر ترجمه مقاله‌ی «Political Reform in China: Leadership Differences and Convergence» از موسسه‌ی کارنگی می‌باشد که به بررسی تحولات  و توسعه سیاسی چین و نحوه تغییر چشم‌انداز و ریویژن رهبران چین می‌پردازد، مطالعه مقاله برای شناخت مدل چینی نفوذ در ایران توصیه می‌شود.

[divide style=”dots” icon=”square” color=”#3000fc”]

فارغ از اینکه اگر چین بخواهد در آینده تن به اصلاحات سیاسی بدهد یا ندهد، (که این اصلاحات در آنجا به طور گسترده شامل تغییرات نهادی که منجر به منطقی شدن بروکراسی گردد، استحکام بخشیدن به نقش قانون، توسعه‌ی مشارکت سیاسی و محافظت از حقوق بشر می‌شود) یکی از مهم‌ترین مسائلی که سیاست‌گذاران در چین و غرب با آن مواجه شده‌اند، اصلاحات اقتصادی است که چین آن را از ۱۹۷۹ آغاز نموده است. بسیاری از سیاست‌گذاران غربی انتظار داشتند، با توانگر شدن و یکپارچه شدن چین در اقتصاد جهانی، آمیخته‌ای از تغییرات اجتماعی (بخصوص رشد طبقه‌ی متوسط)، تحول سیاسی (ظهور نخبگان جدید و شاید مترقی‌تر) و دگرگونی اقتصادی-تکنولوژیکی (گسترش بخش خصوصی و دسترسی به اطلاعات) لیبرالیزه شدن سیاسی در چین را بیش‌ازپیش توسعه بدهد.

دسته‌ها
استراتژیک تحلیل سیاست درهای باز سیاسی طبقه‌بندی موضوعی مقالات

انقلاب فرهنگی چین

در سال ۱۹۶۶ رهبر کمونیست چین -مائو تسه تونگ- اجرای طرحی را آغاز کرد که بعدها به انقلاب فرهنگی شهرت یافت. هدف مائو از اعمال این تغییرات بنیادین، احیای نفوذ و تسلط خود بر ارکان حزب کمونیست چین -که به تازگی با ورود رهبران جدید به عرصه‌ی قدرت، از کنترل او خارج شده بود- و بازگرداندن کشور به مسیری متمایز از افکار کاپیتالیستی بود.

مائو جوانان چینی را برای ورود به عرصه‌ی فرهنگی کشور فراخواند. او معتقد بود که ارزش‌های انقلاب سال ۱۹۴۹ به تدریج در حال از دست رفتن است و کشورش نیاز مبرمی به یک روح انقلابی تازه دارد. انقلاب فرهنگی چنین در ابعاد مختلف تا سال ۱۹۷۶ – هنگام فوت مائو- جریان یافت. میراث خشونت‌بار انقلاب فرهنگی و ابزارهای ددمنشانه‌ی آن، تاکنون بر سیاست و اجتماع چین تأثیر فراوانی نهاده است.

 

آغاز انقلاب فرهنگی

در دهه ۱۹۶۰ مائو تسه تونگ -رهبر وقت حزب کمونیست چین- تغییر رویه سیاسی در داخل حزب کمونیست را احساس کرد. طی چند سال اخیر رهبران تازه‌وارد حزب کمونیست، شیوه‌ای اصلاح‌طلبانه را پیشه‌ی خودساخته و به باور مائو، از ایدئولوژی انقلابی سال ۱۹۴۹ فاصله گرفته بودند. پس از اجرای ناموفق طرح «یک گام به جلو» (در سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۰) و بحران اقتصادی متعاقب آن، موقعیت مائو در رأس حزب کمونیست به شدت تضعیف شده بود.

در سال ۱۹۶۶ مائو با گردآوردن چندین تن از سیاستمداران رادیکال از جمله همسرش جیانگ چینگ و وزیر دفاع لین بیائو، در پی آن برآمد که جایگاه پیشین خود را به عنوان رهبر معنوی چین بازیابد.

در اوت ۱۹۶۶ مائو در جریان گردهمایی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، طی یک سخنرانی متهورانه، از جوانان چینی خواست تا در راستای گسترش اندیشه‌های انقلاب فرهنگی پرولتاریایی و زدودن ارزش‌های پوچ کاپیتالیستی، فعالیت بیش‌تری نمایند. طی ماه‌های بعد، خشونت به طرز فزاینده‌ای در کشور رواج یافت. جوانان وفادار به مائو با تشکیل گروه‌هایی به نام گاردهای سرخ، به روشنفکران و دگراندیشان چینی حمله کردند. مائو به شخصیتی مقدس تبدیل شد؛ نظیر همان شرایطی که استالین بدان دست یافته بود.

پوستری از گاردهای سرخ
پوستری از گاردهای سرخ

 

نقش لین بیائو در انقلاب فرهنگی

در جریان مرحله نخست انقلاب فرهنگی (۱۹۶۶-۱۹۶۸) لئو شائوجی و تعدادی دیگر از رهبران ارشد حزب کمونیست از قدرت کنار گذاشته شدند (شائوجی بلافاصله پس از برکناری، به زندان افتاد و در سال ۱۹۶۹ درگذشت). تا سپتامبر ۱۹۶۷ در نتیجه‌ی فعالیت‌های خشونت‌بار گاردهای سرخ، کنترل شهرهای چین از اختیار دولت مرکزی خارج شد. مائو برای فرونشاندن اغتشاشات، لین بیائو را مأمور ارسال نیرو و بازگرداندن نظم و امنیت کرد. نیروهای نظامی موفق شدند شبه‌نظامیان گاردهای سرخ را از شهرها بیرون برانند؛ اگرچه اغتشاش‌گران به مناطق روستایی عقب‌نشینی کردند. ادامه‌ی فعالیت گاردهای سرخ در روستاها، به کاهش تولیدات کشاورزی و تنزل اقتصاد چین انجامید؛ به‌نحوی‌که میزان تولیدات صنعتی این کشور در سال ۱۹۶۸، نسبت به دو سال قبل، ۱۲ درصد کاهش یافت.

لین بیائو (سمت راست) در کنار مائو (سمت چپ)
لین بیائو (سمت راست) در کنار مائو (سمت چپ)

 

در سال ۱۹۶۹ لین بیائو رسماً به جایگاه قائم‌مقامی مائو منصوب شد. او سریعاً به بهانه‌ی درگیری‌های مرزی با شوروی، حکومت نظامی در سراسر کشور برقرار نمود. مائو که از اقدامات خودسرانه‌ی لین بیائو خسته شده بود، با کمک چو ان‌لای -نایب رئیس کمیته مرکزی حزب کمونیست- در پی پاک‌سازی بیائو و سایر مقامات خاطی برآمد. در سپتامبر ۱۹۷۱ لین بیائو در جریان سقوط هواپیما در مغولستان کشته شد. به نظر می‌رسد که او در حال فرار از چین بوده است. حتی بعدها شواهدی نیز نشان داد که هواپیمای او با اصابت موشک ساقط شده است که این فرضیه نیز سوءقصد به جان وی را ثابت می‌کند.

سایر متحدان و نزدیکان لین بیائو نیز در جریان پاک‌سازی‌های بعدی از قدرت کنار گذاشته شدند. در این ایام، چو ان‌لای با بهره‌گیری از بیماری مائو و ناتوانی وی، بر قدرت و نفوذ خویش افزود. حذف لین بیائو از قدرت، بسیاری از مردم چین را مجاب کرد که انقلاب فرهنگی صرفاً دستاویزی برای جنگ قدرت در حزب کمونیست بوده است.

 

پایان انقلاب فرهنگی

چو ان‌لای از طریق احیای نظام آموزشی قدیم و بازگرداندن بسیاری از مقامات پیشین به عرصه‌ی قدرت، ثابت کرد که انقلاب فرهنگی به منتهای ناکارآمدی خود رسیده است. در سال ۱۹۷۲ مائو بر اثر سکته، از قدرت فاصله گرفت. در همان سال، چو ان‌لای نیز دریافت که به بیماری سرطان مبتلاست. این دو تن متفقاً قدرت را به دنگ شیائوپینگ (سیاستمداری که در جریان مرحله نخست انقلاب فرهنگی از کار برکنار شده و بار دیگر به عرصه‌ی قدرت بازگشته بود) واگذار نمودند. این اقدام، مخالفت شدید جیانگ چینگ -همسر مائو- و متحدان وی را به دنبال داشت. طی چند سال آینده، عرصه سیاسی چین میان این دو گروه تقسیم شده بود. سرانجام در آوریل ۱۹۷۶ تندروها مائو را مجاب نمودند که شیائوپینگ را از کار برکنار کند (قابل ذکر است که چو ان‌لای، متحد شیائوپینگ، چند ماه قبل فوت کرده بود). مائو تسه تونگ سرانجام در سپتامبر همان سال درگذشت. با مرگ مائو ائتلافی از نیروهای نظامی چین، با شیائوپینگ تجدید بیعت کرده و تندروها را از قدرت کنار زدند. شیائوپینگ در ۱۹۷۷ به رأس قدرت بازگشت و تا ۲۰ سال بعد بر سر کار باقی ماند. 

دنگ شیائوپینگ
دنگ شیائوپینگ

 

پیامدهای انقلاب فرهنگی

حدود ۱٫۵ میلیون نفر در جریان انقلاب فرهنگی چین کشته شدند. بسیاری از افراد نیز با محرومیت از حقوق اجتماعی، زندان و مصادره‌ی اموال مواجه گردیدند. اثرات کوتاه مدت این جنبش بر زندگی شهری چین کاملاً نمایان شد اما تأثیرات بلندمدت آن را باید در اعتقاد چینی‌ها به حکومت مستقر در این کشور مشاهده کرد. بسیاری از مردم چین اطمینان خود را به حزب کمونیست و مائو از دست دادند. مائو که روزگاری به عنوان رهبر معنوی چینی‌ها در رأس تمامی امور قرار داشت، اینک به شخصیتی عادی تبدیل شده است. از سوی دیگر، انقلاب فرهنگی که برای محو افکار سرمایه‌داری در جامعه‌ی چین آغاز شده بود، برخلاف انتظار، موجب تسریع ورود این تفکرات به جامعه‌ی سنتی چین گردید.

 

منبع: history

ترجمه: تاریخ جهان

دسته‌ها
پرونده ویژه دولت سیاست درهای باز

نهاوندیان، رئیس دفتر رئیس جمهور: سیاست درهای باز دولت در اقتصاد است، نه فرهنگ و سیاست!

محمد نهاوندیان در گفتگو با هفته‌نامه تجارت فردا (شماره ۱۷۰) ذیل مصاحبه‌ای تحت عنوان «سال صعود» به تشریح سیاست دولت در روابط خارجی و مسائل داخلی پرداخت و برای چندمین بار تأکید کرد که «سیاست درهای باز» سیاست اصلی دولت محسوب می‌شود و الگوهایی همچون چین هم مدنظر دولت قرار دارد. وی با تأکید بر این‌که سیاست درهای باز، سیاستی ول‌انگارانه نیست تأکید کرد که سیاست درهای باز صرفاً در حوزه اقتصاد است و نه فرهنگ و سیاست.

 این در حالی است که وزیر فرهنگ اخیر این سخن را نقض کرد و در گفتگو با بانوان وزارت فرهنگ گفت: «سیاست دولت یازدهم استفاده از درهای باز در حوزه فرهنگ و هنر است.» که این تناقض‌گویی‌ها مشخصاً نشان می‌دهد که سخنان نهاوندیان کاملاً ژورنالیستی است و سیاست درهای باز دولت عملاً سیاستی است که درهای کشور را به صورت کاملاً ول‌انگارانه باز می‌کند و اتفاقاً در زمینه سیاست و فرهنگ هم اعمال می‌شود! بگذریم که بر طبق تحقیقات انجام شده توسط گلوبال ریسرچ اعمال این سیاست در اقتصاد هم نتیجه‌ای جز بدهی، صنعتی زدایی و وابستگی برای کشور نخواهد داشت و این سیاست دیکته شده به دولت توسط شبه روشنفکرانی همچون «محمود سریع‌القلم» تکه‌ای از پازل بزرگ‌تری به نام استحاله انقلاب اسلامی و نفوذ از نوع چینی آن است، تا خواست کدخدای این جماعت، جامعه عمل بپوشد که به حول و قوه الهی هرگز محقق نخواهد شد.

در ادامه اصل متن این مصاحبه با مجله تجارت فردا آمده است:

 

اگرچه هنوز سه هفته تا پایان زمستان باقی‌مانده، هوای هفت صبح بهاری است و درهای بازرسی پاستور را یکی پس از دیگری پشت سر می‌گذاریم تا به محل گفت‌وگو با محمد نهاوندیان، رئیس دفتر رئیس‌جمهور، برسیم. وارد اتاقی می‌شویم که نقشه‌ای بزرگ و قدیمی از ایران یک ضلع دیوار آن را به طور کامل پوشانده، و از نام «اتحاد جماهیر شوروی» در شمال شرقی ایران می‌توان متوجه شد که عمر آن به بیش از دو دهه قبل می‌رسد. انتظار برای آمدن مردی که به طمأنینه و آرامش در رفتار و گفتار شناخته می‌شود، چندان به طول نمی‌انجامد و رئیس سابق اتاق بازرگانی ایران، وارد می‌شود تا پاسخگوی سوالاتی درباره آینده اقتصاد و سیاست ایران در سال ۱۳۹۵ باشد. در شروع گفت‌وگو با نهاوندیان، از سال سختی می‌پرسیم که در پایان آن هستیم و سال بهتری که گفته می‌شود در پیش است. او نیز تأیید می‌کند پیش‌بینی‌های داخلی و خارجی، همه از سالی نسبتاً پررونق حکایت می‌کنند. نهاوندیان سرمایه‌گذاری خارجی را یکی از پیشران‌های رشد در سال آینده می‌داند و از توجه به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و توسعه صادرات در مذاکرات می‌گوید. به گفته او، «بلندمدت‌نگری و جامع‌نگری» دو گمشده اقتصاد ایران هستند که برای دستیابی به رشدی پایدار، باید از هم‌اکنون به آن‌ها توجهی ویژه داشت. رئیس دفتر رئیس‌جمهور، به شعاری هم اشاره می‌کند که ممکن است هدف سیاست‌گذاری سال‌های آتی باشد: هشت، هشت، هشت. یعنی دستیابی به نرخ هشت درصد در رشد اقتصادی، تورم و بیکاری. اگرچه پیش‌بینی می‌شود در تورم خیلی زود به این هدف دست یابیم، وضعیت رشد اقتصادی و به ویژه بیکاری چندان مناسب ارزیابی نمی‌شود؛ هر چند نهاوندیان در سراسر صحبت‌های خود از امید و انتظار بهبود می‌گوید. پاسخ‌های نهاوندیان نه فقط از این جهت که او به خوبی بخش خصوصی را می‌شناسد، و نه حتی به این دلیل که او اقتصاد خوانده و با مفاهیم علمی آن آشناست، به خاطر حضور او در دولت و کنار رئیس‌جمهور حائز اهمیت است. از همین جهت است که می‌توان تحلیل او را درباره تصمیم هوشمندانه مردم در انتخابات اخیر واجد معنای فرامتنی خاصی دانست؛ معنایی که برای دریافت آن می‌توانید مشروح گفت‌وگوی «تجارت فردا» را با محمد نهاوندیان در ادامه بخوانید.

دسته‌ها
استراتژیک بیع و اقتصاد پرونده ویژه تحلیل رصد استراتژیک سیاست درهای باز طبقه‌بندی موضوعی

گلوبال ریسرچ: سیاست‌ «در باز» اقتصادی ایران: نسخه‌ای برای بدهکاری، صنعتی‌زدایی و وابستگی

پایگاه «گلوبال ریسرچ» در مقاله‌ای به قلم پروفسور «اسماعیل حسین‌زاده»[۱] به تحلیل سیاست‌های اقتصادی دولت روحانی پرداخته و نسبت به ادامه این سیاست‌های تعامل اقتصادی بازِ ایران ابراز نگرانی کرده و نسبت به سیاست‌های اشتباه کلان اقتصادی هشدار داده است؛ البته نویسنده این مقاله با تاکید برای این‌که سیاست دولت‌مردان ایران الگوی توسعه چینی نیست و آن‌ها عملکردی بدتر و مشابه بوریس یلتسین دارند، که باید به این نکته توجه داد که تیم فکری و اقتصادی دولت از مدت ها پیش مطالعه الگوی چین و تطبیق آن با ایران را در دستور کار خود قرار داده‌اند که کتاب «چین نو» با پیش‌گفتار حسن روحانی محصول مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت از جمله ادبیات تولید شده در این زمینه است که در هر صورت اجرای این سیاست‌ها برای کشور فاجعه‌بار خواهد بود. در ادامه ترجمه این مطلب گلوبال ریسرچ قرار داده شده است:

دسته‌ها
استراتژیک بیع و اقتصاد سیاست درهای باز سیاسی طبقه‌بندی موضوعی مطالب برگزیده مقالات

شیائوپینگیسم، «سیاست درهای باز»؛ رؤیای چینی اصلاحات در ایران

مقدمه

اشراف اطلاعاتی استراتژیک در مبحث نفوذ جریانی (شبکه‌ای)، ناظر به تبیین دو پرسش اساسی اطلاعات استراتژیک است:

  • دشمن چگونه می‌اندیشد؟
  • دشمن درباره‌ی ما چگونه می‌اندیشد؟

آمریکا و غرب به عنوان دشمنان قسم خورده‌ی ایران اسلامی، آنچه درباره‌ی انقلاب اسلامی در سر دارند تنها و تنها نابودی انقلاب اسلامی از هر راه ممکن است. در این مسیر از رویه‌های تجربه‌شده‌ی خود در مواجهه با دیگر انقلاب‌ها بهره می‌برند؛ مانند مواجهه با انقلاب کوبا، انقلاب شوروی و انقلاب چین.

دسته‌ها
پرونده ویژه

سیاست درهای باز تایلندی در ایران

[vc_row el_class=”postslider”][vc_column][vc_column_text]

جریان «اصلاحات» که روزی قصد داشت در دولت محمد خاتمی با «گورباچفیزه کردن» نظام مدل اصلاحات روسی را در ایران پیاده کند، اکنون در دولت حسن روحانی این روند را مبتنی بر مدل استحاله‌ی چینی، در فضای مذاکرات برجام و مدل توسعه‌ی تایلندی، در فضای ارتباطات پسابرجام دنبال می‌کند.

تفکیک انقلاب اسلامی از جمهوری اسلامی

این ورژن جدید اصلاحات که به نام «اعتدال» معرفی شده است، به‌مدت ۲۰ سال در «مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام» بر اساس تقکیک «جمهوری اسلامی» از «انقلاب اسلامی» روند استحاله را تنظیم و پیکربندی کرده است. حسن روحانی، رئیس وقت این مرکز طی یک سخنرانی که در قالب مقاله در نشریه‌ی راهبرد منتشر شد، به شرح این دوگانه می‌پردازد و این تقابل را با طرح این پرسش نهادینه می‌کند که «می‌خواهیم انقلاب اسلامی باشیم یا جمهوری اسلامی؟».

اگر بخواهیم «انقلاب اسلامی» باشیم، اولویت ما باید نشر آرمان‌های انقلاب به سرتاسر جهان باشد و قدرت و ثروت نیز به تبع آن تعریف خواهند شد. اما اگر بخواهیم «جمهوری اسلامی» باشیم، مسیر کشور به گونه‌ی دیگری رقم خواهد خورد و اولویت نخست تأمین قدرت و ثروت است تا به تبع آن کلیت نظام حفظ شود؛ این ادعایی است که وی می‌کند. در نهایت نیز پاسخ این پرسش این‌گونه داده می‌شود که: «در واقع انقلاب کردیم تا به جمهوری اسلامی برسیم و دیگر نباید به گذشته رجعت کنیم.»

وی «انقلاب اسلامی» را تنها برای سال ۱۳۵۷ مناسب می‌داند و مسیر پیش روی کشور را در چهارچوب «جمهوری اسلامی» ترسیم می‌کند و «انقلاب اسلامی» را موجودی خفته در تاریخ می‌انگارد. حال آن‌که در دیدگاه امام راحل و رهبر معظم انقلاب چنین تفکیکی از اساس غلط است.

[box type=”custom” bg=”#36a72c” color=”#” border=”#236a1d” radius=”3″]

امام خامنه‌ای مدظله العالی:

انقلاب یک حقیقت ماندگار و حقیقت دائمی است. انقلاب یعنی دگرگونی؛ دگرگونی‌های عمیق در ظرف شش ماه و یک سال و پنج سال به‌وجود نمی‌آید؛ علاوه بر اینکه اصلاً دگرگونی و صیرورت ـ یعنی حالی به حالی شدن ـ، تحوّل اصلاً حدّ یقف ندارد؛ هیچ‌وقت تمام نمیشود؛ انقلاب یعنی این. انقلاب یک امر دائمی است. حرفهایی یک عدّه [می‌زنند] منبع این حرفها، به قول خودشان، اتاق فکرهای خارجی است، اینجا هم این حرفها را بعضی‌ها در روزنامه‌ها و در مجلّه‌ها و در حرفهای گوناگون خودشان رِلِه میکنند و همانها را تکرار می‌کنند و به زبان ایرانی آنها را بیان می‌کنند؛ [امّا منبع‌] حرف از آنجا است که بله، انقلاب تمام شد. حالا یک نفر بی‌عقلی پیدا میشود به‌صراحت می‌گوید انقلاب را باید به موزه سپرد. بعضی‌های دیگر هم هستند این‌قدر بی‌عقل نیستند، به این صراحت نمی‌گویند، در پوشش این حرف را می‌زنند؛ جوری حرف می‌زنند که معنایش این است که انقلاب تمام شد؛ تبدیل انقلاب به جمهوری اسلامی. اصلاً قابل تبدیل نیست؛ جمهوری اسلامی باید مظهر انقلاب باشد.

به فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامى در ۲۵ شهریور ۱۳۹۴

[/box]

چین نو؛ تجربه‌ی چینی توسعه

روحانی دو سال پیش از این، سفارش تألیف کتابی را در مرکز تحقیقات استراتژیک صادر می‌کند که به مطالعه‌ی روند توسعه‌ی اقتصادی ـ سیاسی کشور چین در دوره‌ی موسوم به چین نوین می‌پردازد. حسن روحانی در پیش‌گفتار این کتاب از «تجربه‌ی چینی توسعه» می‌نویسد و استراتژی دنگ شیائوپینگ را الگویی مطلوب برای دیگر کشورهای در حال توسعه می‌داند؛ «سازواره‌ای که پذیرش تسامح در قبال منافع کوتاه‌مدت و کوشش مضاعف همراه با دقت برای دست‌یابی به منافع بلندمدت» در ذات آن قرار دارد.

با در اختیار گرفتن زمام دولت یازدهم توسط حلقه‌ی نیاوران، رئیس دفتر رئیس‌جمهور یعنی محمد نهاوندیان صراحتاً سیاست‌های حسن روحانی را در توسعه‌ی کشور منبعث از سیاست‌های دنگ شیائوپینگ در چین و تورگوت اوزال در ترکیه می‌داند. هدف این سیاست معطوف به تنش‌زدایی از روابط ایران و غرب به مرکزیت آمریکا در فرآیند مذاکرات موسوم به برجام بود تا از برآیند آن، تحریم‌ها برداشته شده و راه سرمایه‌گذاری توسط شرکت‌های غربی در کشور باز شود. اتفاقی که در چین ابتدا در دوره‌ی چو ئن‌لای (۱۹۷۱ میلادی) با مذاکراتی بر سر مسائل ژئوپلیتیک از جمله تایوان، درگیری‌های دو کرده، جنگ ویتنام و موارد دیگر آغاز شد و سپس در دوره‌ی دنگ شیائوپینگ (۱۹۷۶) با روی‌کرد اقتصادی و ایجاد مناطق آزاد تجاری ادامه پیدا کرد؛ که در نتیجه به انعقاد قراردادهایی با شرکت‌های مطرح آمریکایی برای انتقال تکنولوژی به چین انجامید.

این فرآیند دیپلماتیک، اجرای «سیاست درهای باز سیاسی ـ اقتصادی» در چین بود که به استحاله‌ی انقلاب مائو از آرمان‌های رادیکال انجامید؛ این استحاله به‌واسطه‌ی حذف روی‌کرد ضد امپریالیستی در مواجهه‌ی با غرب و قطع ارتباط این کشور با جنبش‌های مائوئیستی در سراسر جهان و تغییر اولویت چینی‌ها از موضوعات ایدئولوژیک به انگاره‌های استراتژیک در سطح اقتصاد رقم خورد.

توریسم؛ مدل تایلندی توسعه

«سیاست درهای باز سیاسی ـ اقتصادی» در ایران در فرآیند مذاکرات برجام موضوعیت داشت. اما در فضای پسابرجام روی‌کرد دولت با حمایت غربی‌ها به سمت سرمایه‌گذاری در ساخت هتل‌ها، خطوط هواپیمایی و ایجاد امکانات گردشگری در ایران تغییر جهت داد و زوایه‌ی سیاست‌های رئیس‌جمهور نیز به سمت توسعه‌ی صنعت توریسم منعطف شد؛ انعطافی که می‌رود تا «مدل توسعه‌ی تایلندی» را به جای «تجربه‌ی چینی توسعه» در قالب «سیاست درهای باز اقتصادی ـ فرهنگی» در کشور رقم بزند.

«مدل توسعه‌ی تایلندی» در دهه‌ی ۵۰ میلادی هم‌زمان با حضور آمریکا در جنگ ویتنام مبتنی بر «سیاست درهای باز اقتصادی ـ فرهنگی» با استراتژی توریسم رقم خورد. و تایلند را تبدیل به یکی از مراکز گردشگری در شرق و همین‌طور در جهان کرده است. البته این مرکزیت به‌همراه «توریسم سکس» در تایلند رقم خورده و این کشور را به‌عنوان مرکز ترانزیت «تجارت سکس» در شرق آسیا و جهان قرار داده است؛ به‌گونه‌ای که حجم عمده‌ی درآمد تایلند از توریسم به واسطه‌ی «توریسم سکس» و مسافرت افراد به این کشور در چهارچوب «تجارت سکس» ایجاد می‌شود.

نکته

این تغییر جهت یک دلیل عمده داشته است؛ سیاست درهای باز اقتصادی در چین با توجه به نیروی کار انبوه و ارزان امکان پیاده شدن داشت که به کپی‌کشی از انواع کالاهای مختلف انجامید؛ در حالی‌که، ایران اگرچه واجد نرخ بالای بیکاری است اما فاقد نیروی کار انبوه و ارزان است و وجود شرایط تحصیلات دانشگاهی برای عمده‌ی قشر جوان این فرآیند را در ایران مختل می‌کند.

پرسش

آیا نفوذ جریانی در انقلابْ فرآیند «سیاست درهای باز اقتصادی» را معطوف به استحاله‌ی فرهنگی در دستور کار قرار داده است؟ اگر این‌طور نیست پس دعوت گسترده از سرمایه‌گذاران غربی در حوزه‌های مربوط به ساخت هتل‌های گسترده، نوسازی ناوگان هواپیمایی و ایجاد امکانات گردشگری در ایران چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟

[box type=”custom” bg=”#ce2bda” border=”#74107b” radius=”3″]

حسن روحانی:

گردشگر به کشوری وارد می‌شود که با چهره گشاده آن کشور روبرو باشد و در آن جامعه تحمل فرهنگی بالا باشد. ثمره‌ی سرمایه بزرگ امنیت جذب سرمایه و گردشگر است و باید از میوه این سرمایه بزرگ برای توسعه کشور استفاده کرد. ۵ مهر ۱۳۹۵ در روز جهانی گردشگری[/box]

[/vc_column_text][vc_empty_space height=”50px”][vc_custom_heading text=”گرایش‌های پسابرجامی دولت یازدهم در اجرای سیاست‌های درهای باز تایلندی” font_container=”tag:h1|text_align:center|color:%238224e3″ use_theme_fonts=”yes”][feature_slider display=”cat” cats=”3774″ exc=”2000″ timeout=”40000″ number_of_posts=”60″][vc_empty_space height=”50px”][vc_custom_heading text=”تمرکزهای سرمایه گذاری‌های پسابرجام به سمت ساخت هتل‌های چندستاره در ایجاد بسترهای لازم برای جذب گردشگر توسط شرکت‌های اروپایی و آمریکایی” font_container=”tag:h1|text_align:center|color:%238224e3″ use_theme_fonts=”yes”][feature_slider display=”cat” cats=”3775″ num_bullets=”yes” exc=”5000″ timeout=”30000″ number_of_posts=”60″][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”20px”][vc_tta_tabs alignment=”center” active_section=”1″][vc_tta_section title=”تحلیل” tab_id=”1494147767265-3d8d9ef4-ea4e”][blog display=”category” category=”3792″ hc_title=”” ad_count=”3″ posts_per_page=”3″][/vc_tta_section][vc_tta_section title=”خبر” tab_id=”1494147767420-0bc71adb-b9f7″][blog display=”category” category=”3774″ hc_title=”” ad_count=”3″ posts_per_page=”3″][/vc_tta_section][/vc_tta_tabs][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”20px”][vc_empty_space height=”20px”][vc_text_separator title=”کتاب‌شناسی (چین)” color=”turquoise” style=”dotted”][vc_empty_space height=”20px”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_tta_tabs spacing=”5″ alignment=”center” active_section=”1″][vc_tta_section i_type=”entypo” i_icon_entypo=”entypo-icon entypo-icon-book” title=”سیاست درهای باز یکم” tab_id=”tab1″ add_icon=”true”][vc_gallery type=”image_grid” images=”12737,12738,12739,12740,12741,12742,12743,12744,12745,12746,12747,12748,12749″ img_size=”150×210″ onclick=”img_link_large”][/vc_tta_section][vc_tta_section i_type=”entypo” i_icon_entypo=”entypo-icon entypo-icon-book” title=”سیاست درهای باز دوم” tab_id=”tab2″ add_icon=”true”][vc_gallery type=”image_grid” images=”12734,12735,12736″ img_size=”150×210″ onclick=”img_link_large” title=”کتاب‌شناسی (چین)”][/vc_tta_section][vc_tta_section i_type=”entypo” i_icon_entypo=”entypo-icon entypo-icon-book” title=”سیاست درهای باز سوم” tab_id=”tab3″ add_icon=”true”][vc_gallery type=”image_grid” images=”12704,12705,12706,12707,12708,12709,12710,12712,12713,12714,12723,12724,12725,12726,12727,12728,12729,12730,12731,12732″ img_size=”150×210″ onclick=”img_link_large”][/vc_tta_section][/vc_tta_tabs][vc_empty_space height=”20px”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”20px”][vc_text_separator title=”کتاب‌شناسی (ایران)” color=”turquoise” style=”dotted”][vc_empty_space height=”20px”][vc_gallery type=”image_grid” images=”12711,12751″ img_size=”150×210″ onclick=”img_link_large”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”20px”][vc_text_separator title=”کتاب‌شناسی (تایلند)” color=”turquoise” style=”dotted”][vc_empty_space height=”20px”][vc_gallery type=”image_grid” images=”12752″ img_size=”150×210″ onclick=”img_link_large”][/vc_column][/vc_row]