دسته‌ها
سیاسی طبقه‌بندی موضوعی یادداشت‌ها

کدام واژه صحیح است؟ تندرو یا پیش‌رو!

مدتی است که در کشور ما لفظی رایج شده است با عنوان تندرو. عده‌ای تندرو خطاب می‌شوند و با این برچسب به زاویه رانده می‌شوند. در این که در هر جامعه‌ای افراد تندرو وجود دارد و تندروی مذموم است و موجب خراب‌کاری می‌شود تردیدی نیست. اما نکته‌ای که در کشور ما مورد غفلت واقع شده است آن است که عده‌ای هستند که از لحاظ تفکر و اندیشه پیشرو هستند و به طور مداوم در حال افزایش دانش و بصیرت خود هستند و در مسیر تفکر و تعقل پیشروترین افراد زمان خود هستند. این گروه را نمی‌توان تندرو نامید بلکه اطلاق عنوان پیشرو برای این گروه مناسب‌تر است. نکته‌ای که در زمان ما از آن غفلت شده این است که این گروه نیز جزو دسته‌ی تندروها تقسیم‌بندی می‌شوند و این تقسیم‌بندی و اسم‌گذاری موجب آن می‌شود که در خیلی از موارد افراد جامعه به سراغ شنیدن حرف‌ها و دلایل افراد پیشرو نروند. با خود بگویند این‌ها هم جزو همان تندروها هستند و اهمیتی ندارد که چه می‌گویند و مواضعشان چیست. لذاست که در شرایط کنونی جریان شناسی این موضوع بسیار لازم به نظر می‌رسد و رایج کردن لفظ «پیشرو» و همچنین تفکیک پیشرو از تندرو امری حیاتی و ضروری است.

دسته‌ها
برگزیده تحلیل رسانه سینمای استراتژیک فیلم

نقد فیلم ۲۰۱۴ The Theory of Everything

نظریه‌ی «همه‌چیز» که امروز در فیزیکِ نظری از آن سخن به میان می‌آید به دنبال حل تناقضات موجود در دو نظریه‌ی اساسی فیزیک یعنی کوانتوم و نسبیت است. انیشتین می‌گفت خدا تاس نمی‌اندازد. یعنی پشت عالم برنامه ایست و نظم دقیقی در کار است اما در فیزیک کوانتوم تصادفی بودن همه‌ی پدیده‌ها و عدم تبعیت از فرمول‌های مشخص مطرح است. نظریه‌ی همه‌چیز به دنبال حل این دست تناقضات است و اشخاصی مانند استفان هاوکینگ از مدافعان این نظریه به شمار می‌آیند.

دسته‌ها
برگزیده تحلیل رسانه سینمای استراتژیک فیلم

سینمای دینی (۴)؛ پدرخوانده ۴ و ۵

سه‌گانه‌ی پدرخوانده بر اساس رمانی از ماریو پوزو یکی از فیلم‌های مؤلف و پر سر و صدای تاریخ سینماست که کمتر کسی پیدا می‌شود که این فیلم را ندیده باشد. فیلمی خوش‌ساخت با نقش‌ها و موسیقی به‌یادماندنی. دلیل اهمیت این فیلم و استقبال کم‌نظیر مخاطبان سراسر دنیا از این فیلم افشاگری آن نسبت به عناصر پشت پرده‌ی سیاست و نقش اساسی آن‌ها در این میدان بود. در واقع این فیلم پدرخوانده‌های دنیای سیاست را به ما معرفی می‌کند و بیننده را وارد زندگی و ماجراهای آن‌ها می‌کند. پدرخوانده‌هایی که سیاسیون برای آن‌ها تنها عروسک خیمه‌شب‌بازی هستند.

دسته‌ها
برگزیده تحلیل رسانه سینمای استراتژیک طبقه‌بندی موضوعی فیلم

سینمای دینی (۳)؛ معرفی و تحلیل فیلم «زندگی شگفت‌انگیز»

فیلم زندگی شگفت‌انگیز (It’s a wonderful life) محصول سال ۱۹۴۶ و به کارگردانی فرانک کاپرا، یکی از فیلم‌های برتر و شناخته‌شده‌ی تاریخ سینماست. جذابیت‌ها و ماجراهای جالب و دیدنی فیلم، مخاطب را تا پایان محو تماشای خود می‌کند.

داستان فیلم در یک شهر رقم می‌خورد که شخصی سرمایه‌دار به نام هنری پاتر تمامی ارگان‌ها و مؤسسات داخل شهر را در کنترل خود دارد به‌جز یک موسسه‌ی وام مسکن که از پدرِ جورج به جورج (شخصیت اصلی داستان با بازی جیمز استوارت) به ارث رسیده است. جورج که همانند پدرش انسانی آزاده و مردم‌دوست است، تن به زورگویی‌ها و سلطه‌طلبی‌های پاتر نمی‌دهد. پاتر او را تحت‌فشار می‌گذارد، از هر روشی اعم از تهدید یا تطمیع استفاده می‌کند اما موفق نمی‌شود جورج را وادار کند که تن به ذلت و سلطه‌طلبی‌های او بدهد.

در طول داستان جورج با سختی‌های متعددی مواجه می‌شود و فراز و نشیب‌های زندگی او تعلیقی فوق‌العاده رقم می‌زند و بیننده را با خود همراه می‌کند. یکی از این فراز و نشیب‌ها روزی است که تا ساعت ۶ مهلت دارد که بدهی‌هایش به مردم را بپردازد و الا موسسه‌اش توقیف خواهد شد. همسر جورج که می‌داند جورج آه در بساط ندارد، با خوشحالی مبلغی پول که پس‌انداز آن‌ها برای شروع زندگی مشترکشان بوده را نشان می‌دهد و می‌گوید می‌توانیم با این پول بدهی‌هایمان را به مردم تصفیه کنیم.

جورج که چاره‌ی دیگری ندارد قبول می‌کند و شروع می‌کند به پرداخت پول‌ها به مردم. بدهی‌ها پرداخت می‌شود و جورج و همکارانش از خوشحالی سر از پا نمی‌شناسند.

به باقی‌مانده‌ی پولشان نگاه می‌کنند و جالب اینجاست که ۲ دلار بیشتر برایشان باقی نمانده و یکی از زیباترین سکانس‌های فیلم رقم می‌خورد: همگی خوشحال از این‌که ۲ دلار از پولشان باقی مانده و هنوز ورشکست نشده‌اند. جورج که فراموش کرده تمامی پولی که برای شروع زندگی مشترک در اختیار داشته را برای جلوگیری از ورشکستگی موسسه‌اش هزینه کرده به دلارها نگاه می‌کند و می‌گوید: ” این دلار مادر و این دلار پدر است. باید آن‌ها را داخل گاوصندوق قرار دهیم تا بچه‌دار شوند و پول‌دار شویم “. همه با خوشحالی به طرف گاوصندوق حرکت می‌کنند و دلارها را درون گاوصندوق قرار می‌دهند.

یکی از نکات جالب توجه فیلم آن است که جورج که خود موسسه‌ی وام مسکن دارد، خانه‌ای ندارد و همسرش با سلیقه و اشتیاق خاصی خرابه‌ای را تزیین و آماده کرده است و درحالی‌که شام را آماده کرده از جورج استقبال می‌کند.

در این بین پاتر که از تهدید و فشار نسبت به جورج نتیجه‌ای نمی‌گیرد به تطمیع روی می‌آورد. به او وعده‌ی خانه در بهترین نقطه‌ی شهر، حقوق بالا و انواع و اقسام پیشنهادهای مادی را می‌دهد به شرطی که جورج دست از استقامت و ایستادگی بردارد. جورج وسوسه می‌شود و با خود فکر می‌کند که با این شرایط چقدر از سختی‌های زندگی‌اش کاسته خواهد شد و ره صدساله را یک‌شبه طی خواهد نمود. جالب اینجاست که قبول می‌کند و با پاتر دست می‌دهد.

اما لحظه‌ای بعد، دست خود را نگاه می‌کند و پشیمان می‌شود که با چنین انسانی دست داده و پیمان بسته است. به او می‌گوید که حاضر است همه‌ی سختی‌ها را تحمل کند و تن به چنین ذلتی ندهد و اتاق را ترک می‌کند.

در قسمت‌های پایانی فیلم مردم شهر همگی یک‌صدا برای جورج دعا می‌کنند چون قرار است به خاطر کسری بودجه او را بازداشت کنند. لحظاتی زیبا رقم می‌خورد و خداوند فرشته‌ای را برای کمک به جورج می‌فرستد. جورج ابتدا باور نمی‌کند که آن شخص، فرشته و از سوی خداوند باشد. به او می‌گوید اگر تو حقیقتاً از طرف خدا برای کمک به من فرستاده شده‌ای کاری کن که تمام زندگی من به عقب برگردد. ای‌کاش اصلاً به دنیا نیامده بودم. فرشته آرزوی او را برآورده می‌کند و جورج به داخل شهر بازمی‌گردد و دیگر هیچ‌کس حتی همسرش او را نمی‌شناسد و می‌بیند که تمامی کارهایی را که در طول زندگی‌اش انجام داده بود محو شده‌اند. این وضعیت برایش قابل تحمل نیست و دوباره پیش فرشته بازمی‌گردد و از او می‌خواهد همه‌چیز را به حالت اول بازگرداند. جورج که حالا قدر زندگی‌اش را می‌داند همه‌چیز، حتی کاستی‌ها، برایش زیبا جلوه می‌کنند و لحظاتی بی‌نظیر در فیلم رقم می‌خورد. تمام کاستی‌ها و مشکلاتی که روزی به نظرش سخت می‌آمد و باعث شده بود که از زندگی خودش متنفر باشد، حالا لذت‌بخش می‌نمود و حتی این بخش از زندگی خود را با تمام وجود دوست دارد. در فیلم زندگی شگفت‌انگیز، این دقایق از فیلم به بهترین وجهی ساخته و پرداخته شده‌اند.

سکانس پایانی فیلم نیز از سکانس‌های فوق‌العاده زیبای فیلم است که تمامی مردم هرچه پول دارند برای کمک به جورج با خود می‌آورند. کودکی قلکش را می‌آورد و همه هر چه در توان دارند به جورج کمک می‌کنند. بر روی میز مقابل جورج مقدار زیادی دلار، و همه خوشحال از این‌که جورج به زندان نمی‌رود. مردم‌دوستی جورج باعث می‌شود که در روز سختی مردم به کمکش بیایند و او به ثروتمندترین فرد شهر تبدیل می‌شود.

فیلم زندگی شگفت‌انگیز در واقع فیلمی است که تفکر مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم را به زیباترین شکل ممکن به تصویر می‌کشد. می‌توان به جای پاتر، آمریکا را تصور کرد و به جای جورج، ایران را. درست است که مقاومت در برابر قدرت‌های مادی سختی‌ها و فشارهایی را به همراه دارد اما پیروزی و نتیجه‌ی آن به قدری دل‌نشین و زیبا خواهد بود که آن سختی‌ها و مرارت‌ها دیگر به چشم نخواهند آمد.

به امید تولید فیلم‌هایی مانند زندگی شگفت‌انگیز در سینمای ایران.

نوشته آقای محمد بحرینی

دسته‌ها
برگزیده تحلیل رسانه سینمای استراتژیک فیلم

سینمای دینی (۲)؛ «شیار ۱۴۳» از نگاهی متفاوت

چندی پیش فیلمی به اکران عمومی درآمد که بسیار مورد توجه مردم بود. از زمان جشنواره که موفق به دریافت سیمرغ بهترین فیلم از نگاه مخاطب شد، تا اکران‌های متعدد دانشجویی و تا اکران عمومی امسال. به راستی چرا این فیلم تا این اندازه مورد استقبال مردم واقع شد؟

دسته‌ها
برگزیده تحلیل رسانه سینمای استراتژیک فیلم

سینمای دینی(۱)؛ معرفی و تحلیل فیلم «دوازده مرد خشمگین»

 فیلم ۱۲ مرد خشمگین محصول سال ۱۹۵۷ به کارگردانی سیدنی لومت می‌باشد که تا امروز یکی از برترین فیلم‌های تاریخ سینماست. بررسی عوامل موفقیت فیلم در پیدا کردن مخاطب با وجود سادگی فیلم بسیار حائز اهمیت است. این فیلم نه از لوکیشن‌­ها و جلوه‌های ویژه‌ی پرخرج بهره می‌برد، نه ماجرایی عاشقانه در بیننده تعلیق ایجاد می‌کند، نه خبری از فم فاتال ­ها و دیگر شیوه‌های رایج جلب مخاطب است. بلکه در عین سادگی، از درون‌مایه‌ای غنی و قدرتمند برخوردار است و همین عامل موفقیت فیلم در طول زمان بوده است. به‌طوری‌که این فیلم بعد از گذشت بیش از نیم‌قرن همچنان جزو فیلم‌های مطرح و پرطرفدار تاریخ سینماست. به‌عبارت‌دیگر عامل موفقیت این فیلم در طول چند دهه‌ی گذشته قدرت محتوایی آن است.

دسته‌ها
تحلیلی رویکرد طبقه‌بندی موضوعی مقالات

نگاه حسی و عقلی به زن

یکی از مسائل ریشه‌ای و مبنایی در مقایسه‌ی نگاه اسلام و غرب به مسائل اجتماعی اصالت نگاه حسی غرب و اصالت نگاه عقلی اسلام است. در حدود ۳۰۰ آیه از آیات قرآن دعوت به عقلانیت و حاکمیت عقل در مناسبات فردی و اجتماعی است. درصورتی‌که در غرب کسانی مثل دیوید هیوم، فروید، بیکن، استوارت میل و … معتقدند که در انسان عقل «برده» و «در خدمت غریزه» است. اهداف انسان‌ها همواره غریزی است. این ابزار است که گاهی عقلانی می‌شود. یعنی نگاه به عقلانیت، عقلانیت ابزاری است. در غرب چندین جریان حس گرا وجود دارند و قدرتمندترین جریان عقل‌گرای مقابل آن‌ها ایده‌آلیسم هگل بود که عملاً در مقابل جریان‌های حس گرا دوامی نیاورد و در غرب امروز حس‌گرایی رایج‌تر است. [۱]

دسته‌ها
انتقادی تحلیلی رویکرد طبقه‌بندی موضوعی مقالات

چرا علوم انسانی اسلامی؟

خمینی کبیر (ره) می‌گفت: غرب در تکنولوژی و صنعت پیشرفته است. چرا آدابمان را از غرب بگیریم؟! چرا در فرهنگ و سیاست و حقوق بشر و فلسفه‌ی اخلاق و به‌طورکلی در مسائل اجتماعی دنباله‌رو غرب باشیم؟

دسته‌ها
انتقادی تحلیلی حکمت و فلسفه رویکرد طبقه‌بندی موضوعی مقالات

دید حسی، ابزار شناخت

دیوید هیوم، زیگموند فروید، ماکس وبر، آدام اسمیت، فرانسیس بیکن، استوارت میل و … معتقدند که در انسان عقل برده‌ی غریزه است. محال است که انسان بتواند عقل خود را بر غرایز، خشم و احساسات خود غالب کند. این‌که عقل خود را بر غرایز خود حاکم کنید و این‌طور حرف‌ها متعلق به پیامبران و شب‌شعر و این‌گونه محافل است و الا در عمل محال است انسان بتواند عقل خود را بر غرایز خود حاکم کند. بگذریم از این­که اگر پیامبران این توصیه را به‌عنوان یک استراتژی و دکترین اصلی مطرح می‌کردند، راه تحقق آن را نیز ارائه می‌کردند. دستوراتی مثل روزه، انفاق و … همه تمرین اراده و تمرین مسلط شدن بر غرایز و نفسانیات است و الا بدون این تمرین‌ها و با حاکم بودن این اندیشه بر انسان که هر چه میل و لذت انسان در آن بود انسان باید به سمت آن برود و نباید امیال طبیعی خود را کنترل کرد، حاکم بودن عقل بر غرایز و نفسانیات ممکن نیست. همواره در طول تاریخ انسان غربی جسم­گرا و خردگرا بوده -که البته این خرد به معنای همان عقل شمارش گر یا عقل ابزاری است و با عقل در نگاه اسلام کاملاً متفاوت- انسان شرقی روح­ گرا و انسان حوزه‌ی غرب آسیا وحی ­گرا.

دسته‌ها
انتقادی برگزیده تحلیل رسانه تحلیلی رویکرد سیاسی سینمای استراتژیک طبقه‌بندی موضوعی مقالات

رسانه و استعمار فرانو

امام خمینی (ره) بعد از کودتای نوژه خطاب به دشمن فرمودند:((این اشخاصی که خیال کردند که یک کودتایی بکنیم و یک‌چند نفر را بکشیم و یک مثلاً جاهایی را بکوبیم این‌ها خیال می‌کنند که یک جاست مرکز، اگر فرض کنیم آن محل، کوبیده بشود همان‌طور که در کودتاهای دیگر وقتی آن رأس را می‌کوبیدند دیگر، دیگران کم‌کار داشتند یا کار نداشتند حالا هم این‌طوری است. حالا همه خانه‌ها مرکز است.))