قرآن چگونه بی‌اثر می‌شود؟ | باشگاه استراتژیست‌های جوان

قرآن چگونه بی‌اثر می‌شود؟

نقدی بر یک پیام بازرگانی سیما در تخریب یک دکترین قرآنی

فرض کنید شبی را به همراه خانواده پای تلویزیون نشسته‌اید و اجباراً مشغول تماشای آگهی‌های بازرگانی در میان برنامه‌ی هستید. در یک مهمانی خانوادگی، هریک از میهمان‌ها یک بطری کوچک از ماده‌ای همچون مواد اشتعال‌زا را بر روی لقمه‌ی غذای خود ریخته و بعد از آتش گرفتن غذا، آن را تناول می‌کنند و سپس معلوم می‌شود که سس فلفل است.

TV das2

با دیدن آگهی مذکور، احتمالاً خنده‌ای بر لب تان می‌نشیند و سپس مشغول تماشای ادامه‌ی برنامه‌ی خود می‌شوید.

روز بعدی، پای سفره‌ی ناهار یا شام به‌محض آنکه چشمتان به بطری سس گوجه می‌افتد و یا هر زمان دیگری که غذای تند تناول کنید، اولین تصویری که به قلبتان خطور می‌کند، چه خواهد بود؟ احتمالاً به یاد همین آگهی بازرگانی افتاده و بازهم لبخندی زده و از آن عبور می‌کنید.

TV ads1

فردا روزی، ماه مبارک رمضان از راه رسیده است و شما همه‌ی عزم خود را جزم کرده‌اید که این بار قرائتتان از قرآن کریم همراه بامطالعه‌ی معنی و ترجمه‌ی هر آیه باشد.

حین تلاوت، به آیه دهم سوره‌ی نسا در جزء چهارم که می‌رسید، نیم‌نگاهی به ترجمه می‌اندازید:

« إِنَّ الَّذینَ یَأْکُلُونَ أَمْوالَ الْیَتامى‏ ظُلْماً إِنَّما یَأْکُلُونَ فی‏ بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَیَصْلَوْنَ سَعیراً » نسا – ۱۰

«آنان که مال یتیمان را به ستمگری می‌خورند یقیناً در شکم خود آتش جهنم فرومی‌برند و به‌زودی به دوزخ در آتش فروزان خواهند افتاد.»

پس از اندکی تأمل، اولین تصویری که بعد از قرائت این دکترین قرآنی به قلبتان خطور می‌کند، نه ترس و نگرانی از این هشدار قرآنی و نه وحشت از احتمالاً تصاحب در اموال دیگری و نه تصویری از خوردن آتش عذاب که خوردن غذای آتش‌زای همین آگهی بازرگانی و تصاویری این‌چنین خواهد بود. به‌این‌ترتیب، مجدداً لبخندی بر لبانتان می‌نشیند و به ادامه‌ی قرائت خود از قرآن می‌پردازید.

اتفاقی که با شکل‌گیری پدیده‌ی سینما به وقوع پیوست، قدرت تصویرسازی هنر سینما در اعماق قلب انسان است. تصاویری که در جان مخاطب حک می‌شود و باقی می‌ماند. گرچه بنا را بر بی‌اطلاعی سازندگان این آگهی و تائید کنندگان آن جهت پخش در ساعات پربیننده سیمای جمهوری اسلامی می‌گذاریم، اما باید دانست که این آگهی و مواردی این‌چنین، عمداً یا سهواً، تمسخر و تخریب اثر آیه‌ی مذکور را به همراه دارد.

نوشته خانم مطهره مطیعی



درباره نویسنده

نوشته های مرتبط

11 نظر

  1. سارا

    اما من که این تصویر را دیدم یاد حرارت و داغی ناشی از خوردن زیاد فلفل افتادم و آن گرما را حس کردم و غلو در مورد حرارت فلفل اما چون در مورد محصولشان چیزی گفتن که اینطور نیست پس دروغ گفتن زیرا هرگز چنین شدتی و حرارتی ندارد.
    به نظرم می شه در تمام چنین نوع تبلیغاتی دروغ گفتن و ریختن قبح دروغ گفتن در نظر مردم را مورد نقد جدی قرار داد. البته تاکید بر دروغ نگفتن در قرآن کریم آمده اما جایگاه این آیه در نظر مردم خیلی معمول تر و مرسوم تر است خیلی مراقب باشیم برخی آیات در جامعه درست مطرح نشده اند و جایگاه و اثر آن مشخص نشده است بعد در مقایسه با چنین تبلیغاتی تازه بین مردم رواج یابد خودش از اثر اصلی آیه کم خواهد کرد .
    مدیریت برخورد افکار عمومی با تبلیغات در یک جامعه اسلامی با مدیریت افکار عمومی در برخورد با همان تبلیغات در یک جامعه مشرک یا ملحد تفاوتهای مهم و ظریف زیادی دارد . اینجا جای بحث آن نیست . اما اگر می خواهیم طبق سیره اهل بیت با فضای تبلیغات در جامعه برخورد کنیم روش ها ی آن بزرگان بسیار حائز اهمیت هست . اگر دقت کنید خواهید دید در برخی شرایط اهل بیت با وجود اینکه بدی عمل کسی را می دانستند به جای استفاده از تعابیر خاص آن عمل و توضیح آن در نزد مردم از تعابیری دیگر که می شده استفاده کنند در نظر مخاطبین ، استفاده می کردند . منظور تغافل نیست لطفا سراغ آن نروید .
    مثلا اگر فردی قصد داشته که نگرش کسی را نسبت به شخص دیگری با نسبت نامناسبی بد کند آنها از تعبیر دیگری که جنبه مثبت یا حتی منفی کمتری داشته ، استفاده می کردند . مثلا سوال می کنند آیا نمی شه این عمل به خاطر فلان انگیزه خوب یا فلان انگیزه بدی که درجه منفی بودن آن کمتر است ، اینگونه انجام شده باشد ، یعنی ذهن مخاطب را به سمت دیگری جهت می دادند تا آن بدبینی نهادینه نشود .
    به نظرم درست نیست مدام تبلیغات تلویزیونی را با مشابه های قرآنی مقایسه کرد البته برخی از آنها واقعا همین طور هستند یعنی تخریب آیه ای را در دل خود دارند که تازه معتقدم در چنین مواردی هم باید از روش هایی استفاده کرد که ضمن تخریب و بی اثر کردن آن تبلیغ تا آنجایی که جا دارد آیه قرآن را در نظر مردم وارد نکرد. اما برخی تبلیغات دیگر را می شه با برخی روش های دیگر به گونه ای زیر سوال برد که هم اثر آن را از بین برد و هم قرآن در نزد مخاطبین به گونه ای مطرح نشود که در دراز مدت خودش اثر نامناسبی به جا بگذارد.
    ببخشید در مورد روش اهل بیت نظر تخصصی ندارم اما آنچه دیدم و شنیدم را کمی گفتم که تازه آن هم جای مباحثه زیاد دارد تا ابعاد متخلفش روشن تر شود.

    پاسخ
    1. نویسنده

      استفاده کردم از دیدگاهتون.
      شگردهای غلو، مساله ی بسیار مهمی هست که باید به خوبی بررسی بشه، و مرز بین غلو و دروغ، به درستی تعیین بشه.
      البته اون دو جمله ای که شما در این خصوص گفتید، توضیح خوبی هست برای معلوم کردن اینکه این میزان احساس حرارت، دروغ هست یا غلو.
      در مورد مواجهه ی با افکار عمومی و علی الخصوص شیوه ی برخورد با مواردی این چنینی، از این نظر حق باشماست که باید دید شیوه های وحی و عترت در این باره چی هست. این مورد تخصصی باید بررسی بشه. و من تابحال ندیدم کتابی یا نوشته ای که مدیریت افکار عمومی رو از منظر اهل یت (ع) و وحی بررسی کرده باشه.
      اگر شما سراغ دارید، ازتون می خوام معرفی کنید که ان شاالله مطالعه کنم. چون بسیار حائز اهمیت هست. البته تصورم اینه که ممکنه در مباحث رویکرد عرصه مدار و حکمت فواد، و تجاوز به ذهن از سری مباحث کلبه کرامت، تا حدودی به این نکته پرداخته شده باشه. که متاسفانه تعدادی رو هنوز فرصت نکردم ببینم.
      مشکلی مهمی که ما با آگهی های بازرگانی داریم، تقلید سازندگان این پیامها از آگهی های مشابه خارجی هست. یعنی این افراد، یک کار فرهنگی مهمی می کنند، اما اصلا متوجه نیستند و هیچگونه دغدغه ای هم ندارند تا بررسی کنند که این آگهی که من از ماهواره کپی برداری کردم، با اعتقادات ما تناقض دارد یا خیر. در نوع به اصطلاح بومی سازی یک آگهی از مدل خارجی اش، تنها و تنها محجبه کردن خانومهارو کافی می دونند. و هیچ بررسی عالمانه ی دیگری نمی کنند.
      در خصوص این نقد، شما فرمودین اولین تصویری که با دیدن این آگهی براتون متصور میشه، حرارت ناشی از خوردن فلفل هست.
      ببینید، در این نقد هم نگفته شده، تصویر اولی که به ذهنتون خطور شده چی هست. بلکه اون تصویر ثانویه و اون چیزی که در دراز مدت بر اعماق قلبتان جای می گیره ، مورد نظر بحث بوده. و برای مثال هم گفته شده که فرض کنید چند ماه بعد از دیدن این آگهی، به اون آیه ی قرآن برمیخورید، در این صورت قلب شما ممکنه تصویر خوردن آتش از فلفل تند رو به ذهنتون مخابره کنه و به جای توجه به خود آیه، بیاد همون تصویر سس فلفلی بیفتید.
      پس اینجا اون دید اول مدنظر نیست. بلکه اون چیزی که در طولانی مدت در خاطره شما باقی می مونه، مدنظر بوده. اینکه فرمودین بهتره به اون آیه مستقیما پرداخته نشه، خیلی فکر کردم. نمی تونم بپذیرم این روش صحیحی باشه. اتفاقا هنوز معتقدم که باید به خود آیه هم پرداخته بشه تا تاثیر مخرب موارد این چنینی، به حداقل برسه. ضمن اینکه حواس مارو هم جمع تر بکنه که مراقب باشیم چه تصویری از دریچه ی چشم، وارد دل ما میشه.
      من کودک بودم، یادم هست یکی از دوستانم در حد یک جمله فقط گفت: «کارتون یوگی به حضرت نوح (ع) اهانت کرده» من با اینکه هنوز امکان تحلیل درستی رو نداشتم، اما از همین اطلاع کوچیک و علاقه ای که معمولا یک کودک به انبیا (ص) داره و اون شخصیت هارو اسطوره می دونه، باعث شد پس از اون به هر کارتونی به دیده ی تردید نگاه کنم. این خیلی مهمه. و با اینکه اصلا چیزی نمی دونستم، باز سعی می کردم حواسم باشه که کارتون دیگه ای به یک پیامبر خدا اهانت نکنه. این تاثیری بود که تنها همون یک جمله در من گذاشت.
      من معتقدم در اینجور مواقع اتفاقا بهتره که به همون آیه ی قرآن هم پرداخته بشه. تا بیننده با آگاهی پای تلویزیون بنشینه. نه اینکه نگاه نکنه، بلکه حواسش باشه که شاید غفلت دیگران و بی اطلاعی خودش، سبب بشه تصویر ناخوشایندی از مقدسات در دلش جای بگذاره.

      پاسخ
      1. سارا

        واقعیت اش را بخواهید مایل بودم پیشنهادهایی در خصوص تبلیغات از منظر ائمه بنویسم اما از آنجایی که مطمئن هستم سایت باشگاه و … از طرف دشمنان حتما زیر نظر هست و تحلیل های اینجا تماما مورد تجزیه وتحلیل آنها قرار می گیرد مانند کاری که ما با اندیشکده های خارجی انجام می دهیم لذا مایل نیستم جزئیات بیشتر را بنویسم چون مفت و مجانی اظهارنظرها در اختیارشان قرار می گیرد به خصوص که بحث تبلیغات هم باشد و از این سایت و … . تبلیغات و اینکه ما چگونه در مورد آن می اندیشیم و می خواهیم اقدام کنیم برای آنها به اندازه اکسیژن اهمیت دارد.

        پاسخ
        1. اندیشه جو

          البته حساسیتی که دارید، بسیار با ارزشه.اما حقیقتش من در مطالعات شخصی خودم دریافتم که بسیاری جزئیات هنری (با توجه به حوزه تخصصی خودم) از قرآن اصلا پیش از اینکه هنرمندان مسلمان بهش دست پیدا کنند، توسط هنرمندان غیرمسلمان هالیوود بررسی و کشف شده و الان دارند استفاده میکنند.
          حالا ان شاالله بعدا در مقالاتی اون نکات رو به همراه آیه شرح میدم.
          اونها زیرکانه بررسی کردند تا ببینند چرا یک کتاب گستره ی به این وسیعی رو در جهان مغلوب خودش کرده.
          از ما بپرسند، میگیم چون کلام خداست و بعد راحت ازش عبور میکنیم. اما اونها جزئیاتش رو در خود قرآن بررسی کردند و امروز از بخش هاییش استفاده میکنند.
          بنابراین زیاد هم براشون پوشیده نیست که بخواهند از لابلای مقالات ما بهشون دست پیدا کنند.
          اگر ما اینهارو بنویسیم و در اینجا یا در جاهای دیگه منتشر کنیم، برای بیداری مسلمانان و مومنین به همین قرآن و عترت لازم هست.
          از شما هم دعوت میکنم بازهم بررسی بکنید و زمانی که صلاح دونستید، حتما یه مجموعه ای ازشون رو جمع آوری و منتشر کنید.

          پاسخ
    2. ناشناس

      با این قسمت مخالفم که انگیزه ای که درجه بد کمتری دارد را مطرح می فرمودند این غلط است . بله انگیزه مثبت را مطرح می کردند . همیشه ائمه مکارم الاخلاق را دنبال می کردند لذا پس به انگیزه بد با درجه کمتر هرگز کسی را توجه نمی دادند . لطفا دقت شود.

      پاسخ
  2. یه بنده ی خدا

    تا حالا به یه تبلیغ اینجوری نگاه نکرده یودم
    خیی خوب بود

    پاسخ
  3. وحید

    تبلیغ سود بانکی یا رواج فساد فحشا ،دروغ، غیبت اینا با دکترین قرآن همخوانی دارن؟

    پاسخ
  4. اصغر خردمندنیا

    ناشناس: چهل پنجاه سال پیش بخاطردارم آنموقع که فیلمها نواری بودند که درآمریکا گذاردن یک تک فیلم درلابلای فیلمها ممنوع شده بود
    داستان از این قراربود که ما برای دیدن فیلم درهر ثانیه ۱۶ تا ۳۲ تک فیلم بایستی از آپارات عبورکند تاما صحنه را متحرک ببینیم
    سازندگان کالا یک نک فیلم عکس کالای خود (مثلا عکس یک شیشه پپسی ) را در جای جای فیلم مونتاژ میکردند این تک فیلم برای ما قابل تشخیص نبود ولی در مغزما نقش میبست وازفردا هرجا آن نقش را درفروشگاهها مید ید یم ینظرمان آشنا میآمد وفکرمیکردیم آنرا میشناسیم وبعضا اقدام به خرید آن میکردیم با تشکر
    دراین راستا کارهای دیگری هم میکردند مثلا کوکاکولا خوردن نیکسون در ملاقات با ماؤ تسه تونگ که از قبل جزو برنامه بود
    این عکس را نتوانسته ام تهیه کنم ممنون میشوم اگر شما توانستید پیدا کنید برا یم بفرستید باتشکر مجدد

    پاسخ

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *