بررسی جامع: استحاله‌ی انقلاب چین در رابطه‌ی با آمریکا؛ از کمونیسم تا سیاست درهای باز به‌سوی لیبرالیسم | باشگاه استراتژیست‌های جوان - Part 14

بررسی جامع: استحاله‌ی انقلاب چین در رابطه‌ی با آمریکا؛ از کمونیسم تا سیاست درهای باز به‌سوی لیبرالیسم

بررسی جامع: استحاله‌ی انقلاب چین در رابطه‌ی با آمریکا؛ از کمونیسم تا سیاست درهای باز به‌سوی لیبرالیسم

۳)  ادامه‌ی مناسبات دیپلماتیک بین چین و ایالات‌متحده‌ی آمریکا

با روی کار آمدن دنگ شیائوپینگ و در اختیار گرفتن قدرت توسط وی در ۱۹۷۸ میلادی، و بازگشت آرامش به فضای سیاسی چین راه ناتمام چو ئن‌لای از سر گرفته شد؛ و ارتباطات رسمی با آمریکا در قالب سفرها و جلسات دیپلماتیک احیا گردید؛ ارتباطاتی که منجر به الهام گرفتن از مشاورین و سیاست‌مدارانِ کهنه‌کار آمریکایی می‌شد و تعیین خط‌مشی انقلاب کاپیتالیستی چین را رقم می‌زد.

ادامه‌ی جلساتی که در دوران چو ئن‌لای و رئیس‌جمهوری ریچارد نیکسون با هدایت هنری کیسینجر به‌عنوان عادی‌سازی روابط انجام می‌شد، در زمان رؤسای جمهور بعدی آمریکا نیز پی‌گیری شد. جرالد فورد اولین رئیس‌جمهور بود که در سال ۱۹۷۵ به چین سفر کرد و دکترین نیکسون را ادامه داد. بعد از فورد، دوره‌ی ریاست جمهوری جیمز کارتر[۷۱] بود که او نیز روابط ایالات‌متحده با چین را بسط داد و جلساتی را در سال ۱۹۷۸ میلادی با چین برگزار کرد که زمان این جلسات زیاد هم به درازا نکشید. جیمز کارتر به‌رغم حضور در حزب مقابل نیکسون[۷۲] خود را پای‌بند به بیانیه‌ی شانگهای می‌دانست و با قرار گرفتنش در قدرت نیز عادی‌سازی روابط را پیگیری کرد؛ با این تفاوت که این بار مشاور امنیت ملی‌اش نه هنری کیسینجر که زبیگنیو برژژینسکی[۷۳] بود. کیسینجر در کتاب خود این سفر را این‌گونه بیان می‌کند:

«این اختیار هم به برژژینسکی داده شد که ”پنج پرنسیپ“ را که پرزیدنت نیکسون در سال ۱۹۷۲ به نخست‌وزیر چو ئن‌لای پیش‌نهاد داده بود، مجدداً تکرار کند. بژژینسکی که از طرف‌داران سرسخت همکاری استراتژیک با چین بود، مأموریت خود را با اشتیاق و مهارت به انجام رساند. وقتی که او در تکاپوی عادی‌سازی روابط، در ماه می ۱۹۷۸ به پکن رفت، با میزبانانی روبه‌رو شد که آماده‌ی مذاکره بودند. دنگ مشتاق بود که روابط هرچه زودتر عادی شود تا او بتواند به کمک ائتلاف با ایالات‌متحده، و آن‌چه که او ”کار واقعی، محکم و بی‌آلایش“ می‌خواند، به مخالفت با پیش‌روی‌های شوروی در اطراف و اکناف جهان (و به‌خصوص در نزدیکی مرز‌های چین) برخیزد.»[۷۴]

 در ادامه‌ی این روابط بین دو کشور، جیمز کارتر از دنگ شیائوپینگ دعوت کرد که به واشنگتن سفر کند. در این دوران که دنگ برای رسیدن به اهداف انقلاب کاپیتالیستی‌اش، بدون کمتر معارضی در صحنه‌ی قدرت چینْ مجدانه به پیش می‌تاخت، تازه راهِ سفرهای خارجی را یاد گرفته بود و به قول کیسینجر «هرجا که فرصت می‌یافت عقب‌ماندگی چین، و نیاز مبرم آن به دست‌یابی به تخصص و فناوری‌های کشورهای پیش‌رفته را بی‌پرده به پیش می‌کشید.»[۷۵]

از این‌رو زمانی‌که دنگ در ۱۹۷۹ وارد آمریکا شد، با تعداد زیادی از کمپانی‌های آمریکایی دیدار کرد و به‌مدت یک هفته در آمریکا توقف نمود.

«اقامت یک هفته‌ای دنگ در ایالات‌متحده، هم یک مأموریت دیپلماتیک بود، هم یک سفر تجاری، هم یک کمپین شهر به شهر سیاسی، و هم یک نبرد روانی و زمینه‌سازی برای جنگ سوم ویتنام. دنگ در ”واشنگتن دی‌سی، آتلانتا، هوستون، و سی اتل“ توقف کرد و صحنه‌های به نمایش درآورد که در دوران مائو خارج از تصور بودند. در ضیافت شام ۲۹  ژانویه، رهبر چین سرخ با مدیران شرکت‌های کوکاکولا، پپسی‌کولا، جنرال موتورز، زیر یک سقف بر سر میز شام نشستند. در یک مراسم باشکوه در ”کندی سنتر“ دِنگِ ریزنقش با اعضای تیم بسکتبال گلوب‌تراتر دست داد. و در نمایش سوارکاری و باربکیوی شهر ”سیمونتون“ تگزاس با کلاه گاوچران‌های تکزاسی و سوار بر یک کالسکه‌ی قدیمی در میان جمعیت ظاهر شد.

در سرتاسر این سفر، دنگ هرجا که فرصت یافت از نیاز چین به توسعه‌ی اقتصادی و دست‌یابی به فناوری‌های خارجی سخن گفت. بنا به درخواست خود او بازدیدهایی از مراکز بزرگ صنعتی و فناوری، ازجمله خودروسازی فورد در ”هاپویل“ ایالت جورجیا، ”کمپانی ابزارسازی هیوز“ در هوستون ایالت تگزاس، و تأسیسات ”کمپانی هواپیماسازی بوئینگ“ در حومه‌ی شهر سیاتل، برای او ترتیب داده شد.»[۷۶]

این آمدوشدهای سیاسی در نهایت به «سیاست درهای باز» ختم شد؛ سیاستی که ضد استراتژی مائو بود و نفی «خودکفایی» و اقتصاد درون‌زا و درون‌گرا را مبنا قرار می‌داد. می‌توان این فرض را هم در نظر داشت که دیدارهای متعدد و برنامه‌ریزی‌شده‌ی رهبران آمریکا با رهبران چین نیز به نوعی زمینه‌ساز و شکل‌دهنده‌ی اجزای این سیاست بوده است.

 

1
«سفر جرالد فورد ـ رئیس‌جمهور آمریکا ـ به چین در ۱۹۷۵ میلادی»، «در این زمان مائو و چو ئن‌لای هنوز زنده بودند؛ اما چو به‌طور ضمنی از صحنه‌ی قدرت به حاشیه رفته بود و مسئولیت امور را معاونش دنگ شیائوپینگ به عهده داشت.»

 

 

1

«سفر جرالد فورد ـ رئیس‌جمهور آمریکا ـ به چین در ۱۹۷۵ میلادی»، «کیسینجر هم‌چنان به‌عنوان کاتالیزور این رابطه حضور مؤثر دارد.»

 

 

1
«مذاکرات دوجانبه‌ی جرالد فورد و دنگ شیائوپینگ»

 

«سفر زبیگنیو برژژینسکی به چین در دوره‌ی ریاست‌جمهوری کارتر در 1978 میلادی»
«سفر زبیگنیو برژژینسکی به چین در دوره‌ی ریاست‌جمهوری کارتر در ۱۹۷۸ میلادی»

 

«سفر دنگ شیائوپینگ به آمریکا در دوره‌ی رئیس‌جمهوری جیمز کارتر 1979»
«سفر دنگ شیائوپینگ به آمریکا در دوره‌ی رئیس‌جمهوری جیمز کارتر ۱۹۷۹»

 

1
«طی این سفر، دو کشور در سطح رهبران و وزرا قراردادهای همکاری مشترک امضاء کردند.»

 

1

 «طی این سفر، دو کشور در سطح رهبران و وزرا قراردادهای همکاری مشترک امضاء کردند.»

 

1
«حضور ریچارد نیکسون به‌عنوان معمار رابطه‌ی دو کشور در جریان سفر دنگ به آمریکا»

  

1
«بازدید دنگ از مراکز تحیقاتی ناسا و استفاده از شبیه‌ساز فضاپیما»

 

1
«بازدید دنگ در جریان یکی از نمایش‌های سوارکاری در ایالت تگزاس»

 


پی‌نوشت:

[۷۱] James Earl Carter

[۷۲] ریچارد نیکسون از حزب جمهوری‌خواه و جیمز کارتر از حزب دموکرات به ریاست‌جمهوری رسیدند.

[۷۳] Zbignew Brzezinski

[۷۴] چین ـ هنری کیسینجر ـ ص ۴۶۸

[۷۵] همان ـ ۴۷۶

[۷۶] همان ـ صص ۴۸۱ و ۴۸۲


برگه ها: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18


درباره نویسنده

نوشته های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *